1936 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 126

116 w a s geen reflectie of deductie G a a n we drieduizend jaren in de geschiedenis terug, dan vinden we ook bij een cultuuivolk als de Babyloniers een wcieldbeeld, zoo primitief en eenvoudig, dat het alleen voldoening kan geven aan een waarnemer, die heel wemig cntisch IS M e n dacht zich de aarde als een plat vlak, omgeven door den wereldoceaan en drijvend op deze wereldzee Boven dit platte vlak was het uitspansel met zon, maan en sterren als een koepel gespannen En daarboven bevond zich de hemeloceaan W a n n e e r wij tweeduizend jaren m het verleden terug gaan, vinden WIJ bij de Grieken een tweede faze m de ontwikkeling van het wereldbeeld Aristarchus verkondigde m de derde eeuw voor Christus reeds de meenmg dat de aarde een cirkelvormige baan om de zon zou beschiijven Uit het feit dat de sterren, ondanks onze beweging, door ons steeds op dezelfde plaats worden gezien leidde hij af, dat de sterren op onmetelijk groote afstanden van de aarde verwijderd zijn Letterlijk zegt hij dat de afstanden der sterren m dezelfde verhouding staan tot de baan der aarde als de straal van een bol tot zijn middelpunt Aiistarchus heeft het eerst ingezien dat het zonnestelsel slechts een punt is m de onmetelijke ruimte M a a r hij w a s een eenling T o e n Ptolemaeus m de tweede eeuw onzer jaartelling het Grieksche wereldbeeld te boek stelde, plaatste hij zich, m overeenstemming met de dogma's van Aristoteles, op geocentrisch standpunt D e aarde staat, zoo leerde hij, vast en onbeweeglijk m het middelpunt der wereld O m haar bewegen zich in cirkelbanen Mercurius, V e n u s de Z o n M a r s , Jupiter en Saturnus M a a r het is niet zoo, dat b V M a r s zelf zich beweegt langs een cirkelbaan om de aarde M a r s beweegt zich m een kleineren cirkel, een epicykel, w a a r v a n het middelpunt zich langs de genoemde baan om de aarde verplaatst Door zulk een samenstel van cirkelbewegingen kon men de eigenaardige lussen verklaien, die worden waargenomen, w a n n e e r men de verplaatsing van een planeet tusschen de vaste sterren observeeit Geschraagd door de autoriteit van Aristoteles heeft dit wereldstelsel van Ptolemaeus van de tweede tot de zestiende eeuw de geesten volkomen beheeischt In het begin der zestiende eeuw, den tijd van Renaissance, H u m a nisme en Refoimatie, w a s men rijp voor nieuwe inzichten ook op sterrenkundig gebied M e n brak met het oude autoriteitsgeloof Het IS de groote verdienste van Nicolaas Copernicus, dat hij m dien tijd leiding gaf Copernicus poneerde twee nieuwe stellingen, die wij ook thans nog als juist erkennen D e a a r d e draait m 24 uren om h a a r as, de dagelijksche beweging, die wij bij de sterren waarnemen, is het gevolg van de rotatie der a a r d e E n ten tweede D e a a r d e doorloopt m 365 dagen een baan om de zon T o e n Ptolemaeus, 1400 jaar eerdei, zijn samenvatting der sterr e n k u n d e schreef, had hij ook wel de mogelijkheid van een dagelijk-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen