1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 78

70 verschijnselen die aan de levensfuncties ten grondslag liggen gelden principieel dezelfde wetten en hieruit is het groote succes van de causale denkmethode der physiologic afdoende te verklaren D e mechanistische natuurphilosophie heeft echter de genoemde kentheoretische waarheid van de mathematisch te vatten b e w e g m g s causahteit geklonken aan de metaphysische dwaling eener mechanisch gedetermineerde stoffelijke werkelijkheid v. a a n n ook de levende wezens als gelijksoortige bestanddeelen zouden zijn gevoegd In de tweede helft der 19e eeuw w a s deze natuurphilosophie zoozeer opj^ermachtig dat zelfs een verdediger der levensautonomie als Driesch zich van h a a r niet radicaal heeft kunnen losmaken Hij heeft zijn neovitalisme gebouwd op het fundament eener theorie die de natuur beschouwt als een m zichzelf gesloten werkelijkheid zonder eenig aangrijpingspunt voor hoogere binding en leiding Hij heeft niet ingezien dat deze metaphysische theorie zich niet het aanpassen aan een complementaire levenstheone De huidige p h y sica heeft echter de metaphysische bestanddeelen der theorie w a a r onder het materieel substantiebegrip en het begrip der mechanische causaliteit uitgebannen en ziet de causaliteit der physicale verschijnselen nog slechts als een functioneele mathematische causaliteit O v e r den reeelen grond der verschijnselen spreekt zich de physica als vakwetenschap niet meer uit Deze me iwere causahteitsopvattmg in de physica heeft ook haai invloed doen gelden in de biologie Door de afwending der physica van de theorie eener mechanische natuurwerkelijkheid is en aan de machinetheorie van het leven en aan het neovitalisme de grond onder de voeten weggenomen Ik zeg aan de machinetheorie de klassieke physiologie toch oriënteerde zich geheel aan de structuur der materieele bewegmgsverschijnselen en heeft feitelijk reeds vanaf den a a n v a n g de eigen-aardige structuur der levensverschijnselen geloochend Bij de bespreking van Bruna s opvattingen hebben wij al geconstateerd dat m de tegenwoordige biologie het specifiek structuurkarakter der levensverrichtingen vrijwel onverdeeld w o r d t erkend en de causaliteit de physico-chemi^che verschijnselen als onvoldoende ter verklaring van het levensgebeuren w o r d t be schouwd W e l k e perspectieven openen nu deze natuurphilosophische koers wijzigingen voor de biologie^ Dit is een vraag allereerst van de wijsgeerige biologie en w a a r o v e r de meeningen uiteen loopen Hiei staat een positivistische opvatting tegenover een idealistische een holistische tegenover een criticistische een thomistische tegenover een calvinistische H e t antwoord op de zoo juist gestelde vraag hangt af van het wijsgeeng inzicht m de totaliteitsstructuur der levende wezens en daarmee van de kosmologie en de kennistheoiie van den wijsgeengen bioloog die zich over deze kwestie bezint

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen