1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 190

182 moeten afzien om wiskundige behandeling mogelijk te maken Z o o bijv m de hydrodynamica, w a a r een continue materieveideelmg w o r d t aangenomen en dus de atomaire structuur der materie rustig buiten beschouwing gelaten T e g e n zulk een handelwijze is geen bezwaar aangezien men zich daarbij wel bewust is van de beperking der theorie die gevolg is van de aangebrachte vereenvoudigingen E r zijn ook gevallen w a a i m de theorie verder moet komen zonder nog over voldoende experimenteele gegevens te beschikken D a n zal zij zich vaak een model construeeren dat zeker niet in alle opzichten aan de werkelijkheid aansluit maar toch m hoofdtrekken er mee correspondeert A a n de theoretische behandeling van zulk een model kunnen dan vaak richtlijnen voor het experiment worden ontleend Is het wel JUISL te zeggen dat de wet van behoud van arbeidsvermogen langs mductieven weg is gevonden Robert M a y e r gmg van den regel „ex nihilo nihil fit nihil fit ad nihilum' Hij heeft de wet van behoud der kracht geformuleerd voor de physica n a a r analogie van de wet van behoud der materie voor de chemie Eerst later komt de experimenteele controle Evenzoo gmg bij de atoomtheorie de algemeene idee van de atomaire structuur aan de empirische bevestiging vooraf D r F heeft gewezen op enkele gevallen waarin religieuze beschouwingen tot onjuiste uitkomsten leiden M e n kan daar andere gevallen tegenover stellen waarin zulke beschouwingen den juisten weg wezen M a y e r werd ten deele door zulke beschouwingen geleid Denk ook aan M a u p e r t u i s Deze wees op de deistische tendens m de mechanica van N e w t o n en stelt daartegenover dat God een leidende rol in het natuurgebeuren speelt Z o o komt hij tot het principe der geringste werking Al heeft hij de beteekenis hiervan overschat dit en dergelijke minimum-prmcipes spelen ook m de moderne physica nog een belangrijke rol D e heer V a n der Meer Spreker sluit zich aan bij hetgeen door Prof Sizoo IS gezegd Hij merkt op dat het buitengewoon verleidelijk IS de resultaten van een deductief onderzoek te verwerpen, mdien deze niet in overeenstemming schijnen te zijn met datgene w a t op grond van onze kennis op een zeker tijdstip als juist wordt aangenomen M a a r hierin schuilt een groot gevaar voor de ontwikkeling van de wetenschap Z o o bleken bijvoorbeeld de uitkomsten van de oorspronkelijk op een hersenschim gelijkende niet-euclidische meetkunde eerst veel later een zeer reeele beteekenis te hebben, w a a r o p Einstem en anderen konden voortbouwen A n t w o o r d D r Fokkens H e t w a s mij aangenaam eenige opmerkingen over mijn referaat te mogen vernemen M e t hetgeen Prof Sizoo heeft gezegd kan ik voor een groot deel instemmen N a a r aanleiding der critiek op over-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen