1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 61

53 kennis is geen uitdrukking van apriorische denkvormen van het subject ( K a n t ) , doch is gefundeerd in de werkelijkheid, in het natuurgegeven geheel Kant erkent slechts de causaliteit der wisselwerking als reëel voor de menschelijke ervaring M a a r de totaliteits-analyse doet ons spontane causaliteit m het organisme kennen als evenzeer reëel Deze causaliteit is de grond der wisselende levensvormen en de mechanische oorzaken zijn werktuigen m haar h a n d Dit alles leert ons de natuurgetrouwe ervaring die m Kant's criticisme wordt scheef getrokken Het

mechanicisme

H e t mechanicisme verheft de causaalanalytische methode tot den rang eener alles verklarende theorie M e n is op dit standpunt uitsluitend ingesteld op het kwantitatieve, op de mathematische formuleering van bewegingsverschijnselen en neemt de machine als voorbeeld van het levend wezen A a n het werkelijke leven komt men echter met deze methode nimmer toe Interessant is w a t de schrijver meedeelt over de huidige Russische wijsgeenge biologie Deze erkent ten volle de eigen orde dei levensverschijnselen Zij ziet hier specifiek-biologische wetten heerschen doch vat ze op als echte matenewetten Volgens Bruna kan het echter bij de opstelling van , echt-biologische w e t t e n " niet gaan om formules, die een soort van integraal bevatten van meer bijzondere wetten van gewoon-mathematisch karakter , H e t organisme IS krachtens zijn aard voor zulk een methode niet vatbaar, zoo'n methode immers kan slechts een beschrijving geven voor mechani sche stelsels die summatief zijn M e n kan aldus wel geraken tot een statistische beschrijving met benaderende w a a r d e " -"*) Holisme

en

organicisme

D e kwestie, die Bruna hier aansnijdt is zeer actueel D e holistische wijsgeenge biologie wil feitelijk hetzelfde als de materialist! sche, al is beider totaliteitsbeschouwing dan ook diametraal ver schillend Piof Meyer, de voorvechter van het holisme is van oor deel, dat een voor de biologie vruchtbare wiskundige methode gebruik zal moeten maken van integraalvergelijkingen, in het bijzonder van die der groepentheorie O o k D o n n a n , Bertalanffy e a zijn werkzaam m deze richting -'') H e t holisme wil langs empirischen weg biologische wetten mathematisch formuleeren en meent dan van zulke meer gecompliceerde wetten de minder gecompliceerde physicale wetten te kunnen afleiden Dit komt volgens Bruna neer op een wederinvoering van de mechanistische visie in de biologie langs een nieuwen weg De fout van M e y e r c s is, dat zij ,,het onherleidbare onderling willen her-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen