1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 71

63 tuien opgebouwd uit elementaire eenheden H e t w a s m den tijd toen de nieuwere opvattingen over het atoom begonnen door te dringen ook tot niet-vakmenschen dat Prof W o l t j e r 2i]n bekende rede over , H e t wezen der materie hield ''^') W o l t j e r verstaat onder materie ' met de vakmenschen van zijn tijd de discontinue massa der atomen Hij ziet het ,wezen dezei materie als kracht geschapen door G o d s wil als grondslag vooi hemel en aarde Deze m a t e u e is door God geschapen zij is , volgens de christelijke belijdenis het werk van den L o g o s " •^") Ja W o l t j e r meent zelfs dat strikt genomen de atomen van christelijk standpunt niet als m zich zelf bestaande substanties mogen worden beschouwd w a n t er is slechts eene w a r e substantie God '^) Hiermede geeft W o l t j e r in overeenstemming trouwens met zijn tijdgenooten het matenebegrip der mechanistische natuurphilosophie prijs Hl) blijft echter een metaphysisch principe de kracht als het wezen' der materie erkennen Ik ga niet m op de vraag of met deze opvatting het wijsgeeiig probleem der atoomstructuur voldoende is belicht Ik constateei slechts dat W o l t j e r m zooverre gelijk heeft gekregen dat de huidige physica het klassieke substantiebegrip heeft prijsgegeven M a a r nu heeft het ook niet den minsten zm meer nog te blijven spreken van materie" als iets dat aan de physico-chemische verschijnselen ten grondslag ligt' Het matertebegtip der mathematische natuurwetenschap en der mechanistische natuurphilosophie is in zijn oorsprong onlosmakehjk met het substantiebegnp verbonden W i e het mechanistisch substantiebegrip prijsgeeft moet consequent zijn en ook het materiebegrip als wijsgeerig begrip opgeven w a n t deze twee zijn een W i e (als natuurphilosooph) materie ' zegt zegt substantie" en blijft zoeken n a a r een vast substraat der atomaire energieverschijnselen Dit komt verrassend tot uitdrukking m W o ' t j e r s genoemde rede w a n n e e r hij, na eerst geponeerd te hebben dat G o d de eene w a r e substantie is, terstond d a a r n a het substantiebegrip weer mvoeit door te spreken van krachtsubstantie ' ^'') D e kenmerken der mechanistische substantie objectief bestaan en duurzaamheid worden nu toegekend aan deze krachtsubstantie Hiermee komen we echter niet veel verder D e eenige uitweg is het prijsgeven van het theoretisch materiebegrip Bestendiging van dit begrip beteekent bestendiging van velerlei misverstand M e n verliest er niemendal mee w a n t de fundamenteele w a a i h e i d der Schrift komt er slechts te helderdei door naar voren God heeft geen materie ' als natuurwetenschappelijke abstractie doch natuurdingen geschapen en voorzien van eigenaardige krachten w a a r d o o r ze zich kunnen m stand houden en samenwerken aan het tot stand komen van het hoogeie Alleen m het gewone piactische spiaakgebruik hebben de termen stof en substantie een goeden zm V a n stof spreekt men als het

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen