1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 62

54 leiden" 26) Zi] willen de feiten dwingen binnen het raam van een bepaalde theorie terwijl de w a a r g e n o m e n werkelijkheid zich bluf' verzetten tegen zoo n van uit de theorie vereischte vervorming Als juiste kern m het holisme erkent Bruna de opvatting dat de levende en de levenlooze n a t u u r een zekere v e r w a n t s c h a p vertoo nen D e levenlooze stof is door haar eigenschappen afgestemd op het zich voedende levende wezen M e y e r s beschouwingen kunner dan ook bijdragen tot meerdere waardeering voor een gezond fmaliteitsbeqrip dat zich baseert op objectieve verhoudingen -'') Bruna ontkent dus niet dat er specifieke wetten voor de levende stof mathematisch zouden zijn te formuleeren Hij ontkent slechts dat dit biologische w e t t e n zouden zijn w a a r d o o r ons inzicht m de vitale werkingen zouden kunnen worden veidiept In biologische wetten w o r d t volgens hem iets van het leven zelf gegrepen en d a a r o m zim ze nimmer mathematisch te formuleeren Bertalanffy s organicisme ziet het leven allereerst als een vormprobleem H e t w.jkt van het holisme m zooverre af dat het de fma liteit m het organisme eenvoudig in positivistischen zm opvat als een wetmatige afhankelijkheid van een huidige A van een toekomstige B Z o o a ' s elke positivistische theorie gaat ook deze uit van een fictieven mensch die slechts kan denken m formules en statistische u e t t e n V a n een diepere verklaring van het levensgebeuren w o r d t hier d a n ook afgezien Het

neovitahsme

In het neotitalisme constateert Bruna een dualistische verhouding van levensbeginsel en materie D e entelech.e van D n e s c h komt v a n buiten af m een machinaal stelsel en zou hier een eenheid van maken Z o o n eenheid is echter onmogelijk te denken w a n t de totahteitscausaliteit is niet m logisch verband te brengen met de mechanisch gedachte stof D n e s c h heeft zim vitalisme g e b o u u d op het fundament eener mechanistische natuurtheoiie Synthese-pogingen Enkele wijsgeerige biologen hebben gepoogd tot een synthese te komen tusschen hun causaalanalytische kennis van en hun totaliteitsmzicht m het levensgebeuren Zij willen de realiteit van het organisme als een eenheid denken Jordan beschouwt organismen als gesloten causale structuren wier factoren door analyse kunnen w o r d e n gekend Eerst achteraf zouden we dan komen tot het totahteitsbegrip w a n n e e r we n 1 de resultaten van morphologisch en physiologisch onderzoek tot een synthese vereenigen H e t totaliteitsmzicht staat hier dus aan hei einde van een analytisch-synthetische denkwerkzaamheid Bruna

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen