1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 178

170 fulmineren over, doch zei eenvoudig ,,Ostwald kan soms niet verder en vermeldt dan conclusies, die hij niet afleidt, m a a r eenvoudig neerschrijft, omdat hij ze aan een ander ontleend heeft". Eerst op het laatst van zijn leven erkende O s t w a l d de moleculairtheorie D e eenzijdig opgevatte filosofische gedachte ,,hypothesen zijn uit den boze" hield dus de ontwikkeling zijner studiën tegen Zelfs hield hij ook vruchtbare vondsten van anderen tegen, Planck zegt uitdrukkelijk, hoeveel h m d e r hij daarvan had, tegen de autoriteit van O s t wald en enige anderen w a s eerst niet op te tornen. Hegel, de beroemde filosoof, heeft indertijd geschreven, op grond van filosofische beschouwingen, dat er niet meer dan zeven grote planeten m het zonnestelsel mogelijk zijn Nauwelijks echter had hij deze conclusie gepubliceerd, of de achtste planeet, N e p t u n u s , w e r d ontdekt T o c h zijn er wel degelijk ook voorbeelden dat filosofische ideeën de ontwikkeling der natuurstudie sterk hebben bevorderd D e gedachte, dat een ,,perpetuum mobile" mogelijk zou zijn, heeft ten slotte de W e t van het Behoud van Arbeidsvermogen doen vinden, de idee, dat goud uit andere stoffen gefabriceerd kon worden, is de moeder der Scheikunde In alle wetenschappen trouwens geeft het opkomen van ketterijen en dwalingen aanleiding tot het juist formuleren der w a a r h e i d N a u w aansluitend hieraan is ook de vraag n a a r de betekenis van religieuze overwegingen en principes voor de natuurwetenschap In onze kring mag zeker wel als de eerste van degenen, die hierover geschreven hebben, genoemd worden wijlen Prof H Bavmck Deze w a s theoloog v a n de eerste rang, tevens groot filosoof; voorts iemand van ontzaglijke belezenheid, zodat zijn algemeen mzicht ook m natuurfilosofische vragen juist en diep w a s V o o r a l blijkt dit m zijn Dogmatiek, die ook in dit opzicht zeer leerrijk en van grote w a a r d e IS V e r d e r zijn bij ons bekend de Evolutie-Rede van D r Kuyper en de oraties van Prof J W o l t j e r W a t dezen laatste betreft, hij had bizondere belangstelling voor mathesis en physica V a n zijn redevoeringen IS de diepzinnigste die over ,,Ideëel en Reëel" D a a r i n staat over N a t u u r s t u d i e heel w a t geschreven Later heeft hij een rede gehouden over H e t wezen der M a t e r i e " In deze laatste rede w o r d t gezegd, dat het meest juist moet geacht worden de bewering, dat het wezen der materie is Kracht, ook op principiële gronden, als zijnde dit het meest met uitspraken der Schrift corresponderend V r o e g e r , m Ideëel en Reëel, w a s echter juist door denzelfden redenaar gezegd, dat het begrip Kracht m de N a t u u r k u n d e op de achtergrond w a s gedrongen en wemig betekenis had M e n kan dan ook moeilijk op zij zetten de gedachte, dat het een bedenkelijke zijde heeft, bepaalde uitspraken te doen over het al of niet met de Schrift overeenkomen van physische theorien In de natuurfilosofie der Rooms-Katholieken schijnt het z g Hylezoisme nog altijd te worden gehuldigd, waarover in ons orgaan D r . Diemer heeft geschreven Deze oude leer van Anstoteles achten

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen