1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 177

169 M e t Niels Bohr is het evenzo gegaan Oorspronkelijk w e r d zijn atoomtheorie niet a a n v a a r d als strijdig met de klassieke n a t u u r k u n d e , men moest evenwel mettertijd erkennen dat het experiment hem gelijk gaf M a x Planck zegt van zich zelf dat hij jaren lang gehandicapt w e r d door O s t w a l d e a tegen w ler autoriteit m het natuurwetenschappelijk Duitsland nicht aufzukommen w a r E r moge nu ook nog iets gezegd w o r d e n over deductie uit filosofische en religieuze overwegingen gesproten In dit opzicht is van ouds af vaak onjuist geconcludeerd om enige voorbeelden te geven Aristoteles beweerde dat de zon het beeld der reinheid w a s en geen vlekken kon hebben, toen de monnik Fabricius in de 17e eeuw zonnevlekken w a a r n a m w a a r s c h u w d e zijn prior hem dit niet te publiceren w a n t hij liep dan gevaar verketterd te worden D e leer dat de bewegingen der planeten cirkelbanen w a r e n gelijk Ptolemaeus meende w a s zo vastgeroest bij de natuuronderzoekers der M i d d e l eeuwen dat Copernicus ze ook als vanzelfsprekend overnam en Kepler er moeilijk van kon loskomen T y c h o B i a h e de grote w a a r nemer kon niet geloven dat de sterren geen voor hem w a a r te nemen parallaxis h a d d e n er moest dan een zo grote lege ruimte in het heelal zijn tussen zonnestelsel en vaste sterren dat hij dit met G o d s Majesteit m strijd achtte Z u l k een grote lege ruimte kon de Schepper niet gewild hebben M e t de bekende W e t van het Behoud der stof of wet van het constante gewicht bij chemische reacties gmg het evenzo D e filosoof Kant nam dit aan als vanzelfsprekend het w a s een zijner s y n t h e tische oordelen a p r i o n " zoals hij ook de Euclidische meetkunde aannam als afdoend voor de natuurstudie Bij de materialistische physica vroeger w a s ook de eeuwigheid der stof zulk een axioma Bewijs w a s ei niet voor maar men wilde geen schepping a a n v a a r d e n en geloofde het daarom T e g e n w o o r d i g stelt men de eeuwigheid dei stof dubieus, de Sitter m zijn theorie van het uitdijend heelal schuift de gedachte , er is een begm geweest van de tijd op de voorgrond, al laat hij er zich verder niet over uit H o e sterk de invloed van filosofische ideeën is bewijst het positivisme Deze natuuifilosofische richting gmg juist uit van de gedachte Geen enkele vooropgezette idee of hypothese willen we a a n v a a r d e n alleen positive gegevens en feiten Z o oordeelde Gustave Comte De m zijn tijd zo invloedrijke W i l h e l m O s t u a l d w a s hiervan een vurig a a n h a n g e r H e t fundament w a s vooi hem de, u)t de W e t van het Behoud van Arbeidsvermogen afgeleide E n e r getiek aan de ervaring ontleend en deze leei sloeg hij weer veel te hoog aan Moleculen en atomen w a r e n hypothetische dingen, de theoiie van V a n der W a a l s die persoonlijk vast geloofde aan het bestaan van moleculen wilde hij met aanvaarden Hij moest echter wel erkennen hoeveel V a n der W a a l s piaesteeide en gebruikte diens uitkomsten als hij zelf niet veider kon V a n der W a a l s heeft dit op zijn colleges meermalen opgemerkt, hij gmg daarbij met tot

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen