1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 65

57 processen planmatig verloopen en gericht zijn — onbewust en dus feilbaar — op de zelf handhaving van het levensgeheel (Stemmann Goetsch e a ). In dit verband acht Bruna ook het veldbegrip (Gurwitsch, W e i s s ) een voor de biologie waardevol begrip H e t Kan leiden tot de opstelling van veldwetten, die zich mathematisch laten formuleeren Wetten

der levenlooze

en der levende

natuur

W i ] zagen boven, dat Bruna zoowel de materialistische als de holistische opvatting van ,,biologische w e t t e n " afwijst H e t k w a n titatief-causale denken kan slechts mathematisch formuleerbare wetten opstellen, het kwahtatief-causale denken d a a r e n t e g e n legf causale vormbeginselen bloot, zoowel m de levenlooze als m d r levende schepping Reeds de physicus zal er bij dieper doordenken ,,niet aan kunnen ontkomen, om m de stoffelijke eenheden een actief, vormgevend beginsel te onderscheiden van een potentieel beginsel en deze bij alle verandering een rol te doen spelen" ' ' ) T o t dit soort van wetmatigheden behooren ook de echt-biologische vormwetten, de vitale wezensvormen. Echte physico-chemische actie en reactie vmdt men slechts m de levenlooze natuur Niet m de levende wezens, zooals het neovitalisme ten onrechte meent Deze reageeren altoos met vitale activiteit, onder den invloed van stoffelijke prikkels D e causale methode der physiologie kan niet meer dan relaties tusschen afzonderlijke factoren analyseeren door na te gaan, welke stoffelijke reeksen van processen m den dienst der levensfunctie treden en welke er uit treden T r a c h t zij echter levensverrichtingen te herleiden tot chemische ketenprocessen, dan zal zij ergens op een door het leven zelf gestelde grens stuiten V e r d e r g a a n d e analyse is met meer mogelijk zonder verstoring der normale levensfuncties M a a r dan heeft men ook met meer met echte lévensverschijnselen te doen, doch met veiandermgen, die afloopen aan physico-chemische systemen Bruna ontkent dus met dat alle afzonderlijke deelprocessen geiboleeid uit het levensgeheel, streng zullen blijken te verloopen volgens physico-chemische wetten en dat zij begrepen kunnen worden n a a r analogie van physico-chemische modellen Hij beweert alleen, dat men nimmer de physico-chemische zijde der levensverrichtingen in het levensgeheel zal kunnen determmeeren W a n t hier zijn de physico-chemische processen opgenomen in het hoogere levensvelband en worden door het levensgeheel gedetermineerd en gericht Deze deelprocessen verloopen met uitsluitend m de energetische orde ze wortelen m het vitale en de hoogere richting ligt er reeds m besloten M e n komt bij de determinatie van de physico-chemische zijde van het levensgebeuren niet verder dan tot een zekere mate van w a a r -

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen