1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 68

60 2ijn soortgenooten In de begrippen giijpen w e volgens de realistische kennisleer het redelijk bestanddeel der dingen langs den weg der theoiet'sche abstractie D e stof heeft evenmin een zelfstandig bestaan als de vorm Loutere stof is enkel mogelijkheid w a a r v a n zich de vormen bedienen bij hun activiteit W a n t stoffelijke dingen zijn aUoos gevormd Voorzoovei een ding gevormde stoffelijkheid is, is het werkelijk actueel, voorzoover het gevormde stoffelijkheid is, die nog niet haar hoogst mogelijken vorm heeft ontvangen is het nog mogelijkheid H e t kan dan nog als materiaal dienen voor een hoogeren vorm N a t u u r d m g e n zijn altijd stoffelijke dingen hierop berust juist hun zmtuigelijke waarneembaarheid De materie is het correlaat van de zintuigen de vorm daarentegen dat van de menschehjke rede W I J dienen nu goed te bedenken, dat bij Anstoteles , de stof" geen concrete substantie is doch een denkpostulaat voor de wijsgeerige verklaring der natuurlijke wordingsverschijnselen De vorm ' IS het andere denkpostulaat Met deze beide denkpostulaten staat en valt het hylemorphisme D e vraag rijst w a a r de wortel ligt van het aristotelisch vormmateiieschema Anstoteles vergelijkt het ontstaan van een levend wezen met het ontstaan van een menschelijk cultuurproduct of met een kunstwerk Hierbij is altijd een bepaald materiaal aanwezig dat m een bepaalden vorm w o r d t gegoten D e werktuigkundige of de kunstenaar heeft m zijn geest een idee, die hij verwerkelijkt in dat materiaal Z o o wordt zijn product een eenheid van vorm en materiaal Loutere vorm is onbestaanbaar, doch louter mateiiaal eveneens H e t materiaal w a a r v a n zich de kunstenaar bedient heeft reeds een vorm doch bij de productie van het k u n s t w e i k of weiktuig w o r d t het gegoten m een hoogeren vorm Z o o nu ziet Anstoteles ook het ontstaan van een natuurding H e t verschil is slechts, dat bij een cultuurvoorwerp de vorm van buiten af tot de stof komt, terwijl deze vorm bij de n a t u u r d m g e n de materie van binnen uit vormt D e twee beginselen zijn echter bn beide soorten van dingen dezelfde H e t hylemorphisme is zeker een geniale oplossing van het structuurprobleem der geschapen werkelijkheid M a a r deze theorie is niettemin m strijd met G o d s W o o r d o p e n b a r i n g a a n g a a n d e de w o i ding der schepselen en zij is dan ook niet te verzoenen met wat ons de H Schiift omtrent dit ontstaan leert H e t is mij steeds een raadsel gebleven hoe de christendenkers m den loop der eeuwen telkens weer een synthese konden leggen tusschen de heidensche natuurphilosophie en de leer der Schrift omtrent de herkomst der zintuiglijk w a a r n e e m b a r e wereld D e natuur is een tijdelijke schepping Gods dooi Zijn W o o r d en alle dingen m h a a r zijn geschapen in onderling verband elk n a a r zijn aard, d w z , functioneerend volgens vaste specifieke wetten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen