1938 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 67

59 het organisch levensgcbcuren en zijn verhouding tot het a n o r g a nisch gebeuren Deze ciitiek zal er een zijn v a n calvinistisch s t a n d p u n t D e calvinistische wijsbegeerte mag nog jong zijn, zij heeft niettemin getoond kosmologische en kennistheoretische beginselen te bezitten, welke ten volle opwegen tegen die van het thomisme en w a t diepte van conceptie èn w a t werkelijkheidsgetrouwheid betreft T o t de calvinistische wijsbegeerte reken ik dan allereerst het pionierswerk van Kuyper, Bavmck en W o k j e r en vervolgens de nieuwere wijsgeeuge concepties v a n Dooyeweerd en Vollenhoven Mijn wijsgeerig standpunt is hetzelfde als d a t dezer vijf christendenkers, al zal ik op een enkel punt wel eens met hen v a n meenmg moeten verschillen W a t ons echter bindt is ons gemeenschappelijk geloof in Gods W o o r d o p e n b a r m g , die onze voor-theoretische of onverdiepte èn onze theoretische of verdiepie kijk op wereld en leven radicaal bepaalt Het

vorm-mateneschema

Stof en (wezens-) vorm zijn de grondbegrippen van het hylemorphisme H o e is nu dit hylemorphisme ertoe gekomen deze twee begrippen als fundamenteel voor den opbouw der natuurlijke schepping te beschouwen^ W I J moeten, om dit te weten te komen teruggaan tot de metaphysica van Aristoteles Aristoteles wil de twee werelden van Plato, die der ideeën en die der stoffelijke dingen, tot één werkelijkheid samenvoegen Hij buigt ze n a a r elkaar toe m zijn entelechiebegrip dat hl] als grondslag neemt voor heel ziin natuurphilosophie O n d e r ,.entelechie" verstaat hij het vormbeginsel, dat gericht is op een doel de boetseering der materie uit h a a r ongevormden toestand m den toestand van h a a r volkomen gevormd-zijn Entelechie is het innerlijk beginsel der activiteit van alle natuurdingen, zoowel van die der levenlooze als van die der levende natuur Aristoteles wilde werkelijkheidsgetrouw denken en kwam daardoor tot zijn entelechieleer Hij zag, d a t er m de dingen krachten werken van binnen uit en d a t deze krachten m hun activiteit gebonden zijn aan w a t hij noemde de „materie" Hij wees echter de mechanistische atoomtheorie van Democritus af, omdat deze alle verandering uitsluitend tot uitwendige werking van materieele atomen op elkaar meende te kunnen herleiden W I J hebben bij de bespreking van het hylemorphisme welks vader Aristoteles is, gezien dat deze theorie zich de vormen niet denkt als b e s t a a n d e los van de stof, evenmin als zij zich de stof als los v a n de vormen b e s t a a n d e denkt Slechts m het begrip van een d m g kunnen we zijn wezensvorm grijpen, los van zijn concrete stoffelijkheid, van die bestanddeelen dus, w a a r i n het ding verschilt v a n

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen