1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 42

HET HYPOTHESEBEGRIP VAN KEPLER door Dr. R. HOOYKAAS.

I.

K E P L E R ’S A P O L O G IE V O O R T Y C H O .

De uiteenzettingen van Kepler over het begrip hypothese hebben aan actualiteit slechts weinig ingeboet. Nog steeds is men verre van eensgezind over de aard van de kennis, die wij door de natuur­ wetenschap verwerven 1). Aan de natuurwetenschappelijke hypo­ these valt dientengevolge zeer verschillende waardeering te beurt. In het volgende wordt het hypothesebegrip van Kepler besproken aan de hand van zijn ..Apologia Tychonis 2) contra Ursum”. Juist dit tamelijk onbekende werkje werd gekozen, omdat de natuur­ wetenschappelijke hypothese er met opzet uitvoerig behandeld is en omdat het door het ontbreken van vertalingen voor velen ontoegan­ kelijk is gebleven. In het tweede gedeelte van dit artikel wordt de kentheoretische achtergrond van het door Kepler ontwikkelde begrip beschouwd Daarbij zullen we weer zien welk een groote invloed overtuiging hebben kan, als het empirisch feitenmateriaal tot systematische wetenschap verwerkt wordt. Voorgeschiedenis 3).

Nicolaas Raimer Bar (Ursus) had op slinksche wijze het ontwerp van Tycho’s astronomisch systeem in handen gekregen en dit in 1588 in zijn Fundamentum astronomicum als eigen werk gepubli­ ceerd. Zijn kwaad geweten, dat duidelijker sprak doordat hij van Tycho niets dan weldaad ondervonden had, maakte hem tot een hevig vijand van den grooten astronoom. Rudolf II had hem in 1588 naar Praag beroepen als hofmathematicus en prof.math. aan de academie. Rudolf verzamelde daar veel twijfelachtige figuren om zich heen, alchemisten en astrologen, die niet altijd van onberispe­ lijke levenswijze waren. Door zijn groote voortvarendheid werd Kepler (1571—•1630) in de onverkwikkelijke twist tusschen Ursus en Tycho betrokken. Hij had in 1595, vóór de publicatie van zijn eerste werk, het ..Mysterium cosmographicum”, een brief aan Ursus in Praag geschreven 4), waarin hij diens oordeel over zijn theorieën vroeg en, naar de ge-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen