1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 156

teur de la masse de Fair” (III, 194) zijn meesterstukken van logica. Zij gelijken veel op elkaar, daar voortdurend van analogieredene­ ring gebruik gemaakt wordt. De leidende gedachte is namelijk, dat de massa van de lucht, die door haar gewicht in evenwicht is met een vloeistofkolom, volkomen analoog beschouwd mag worden met een vloeistofmassa, die in evenwicht is met een andere vloeistof. Gassen worden dus als fijne vloeistoffen opgevat. Voor alle lichamen geldt, dat zij gewicht hebben en dat de wetten der zwaarte onafhan­ kelijk van het milieu zijn. Zoo worden hydrostatica en pneumatica innig verbonden. Als men inziet welke gevolgen de druk van de vloeistoffen heeft, dan ziet men hetzelfde ook voor den druk van gassen, want zij zijn ,,tout a fait semblables" (III, 206). „Tous les effets de la masse de 1'air: on les avait deja tous vues, comme en leur source, dans le Traité précédent, puisque tous ces effets ne sont que des cas parti­ culiere de la régie générale de 1’Equilibre des Liqueurs” (III, 225). Zoo ziet men elk onderdeel van het betoog in het tweede werk on­ geveer aldus beginnen: „Om toe te lichten hoe de zwaarte van de lucht dit verschijnsel veroorzaakt....... zal ik een overeenkomstig voorbeeld laten zien, veroorzaakt door het gewicht van het water, dat er de reden duidelijk van zal blootleggen” (III, 206). Een blaasbalg (met kurken dichtgemaakt) is aan de lucht moeilijk te openen (zie fig. 3, no. 9); „door de horror vacui”, zeggen de scholastici. Maar dan zou een blaasbalg onder water (met de uit­ monding er boven), die — zooals de proef toont •—moeilijk geopend kan worden, volkomen analoog, „horreur de 1’air” moeten hebben*)

Afbeelding uit Pascal’s „Traité de la pesanteur de 1’air”

*).

*) Figuur 9 stelt voor een dichtgekurkte blaasbalg onder water, waarvan de opening verbonden is met een buis, die boven water uitmondt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen