1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 98

94

Lucas over medeplichtigen zou hebben beschikt. Bij het nauwgezet juridisch onderzoek is hiervan echter niets gebleken. Deze geruchtmakende affaire, de stof voor een complete roman, de pen van een Jacob Wassermann of Emil Ludwig waardig, is geëindigd met een rechtzaak in 1870, die in alle groote dagbladen uit dien tijd in kleuren en geuren is medegedeeld; in de publieke opinie uit dien tijd is een zeker welwillend mededoogen tegenover den per­ soon van den falsaris niet te miskennen. Men gnuifde over den handigen vervalscher, die er in geslaagd was vele jaren lang een staf van vooraanstaande geleerden om den tuin te leiden, waarbij niet zonder ironie werd gesproken over de onbegrijpelijke naïviteit van deze geleerden, speciaal Chasles, die al deze vervalschingen als goede munt hadden aangenomen. Deze welwillende houding strekte zich ook uit tot de jury en de rechters, wat bleek uit het vonnis, dat niet zoo bijzonder streng was. De dader werd in het voorjaar van 1870 veroordeeld tot een gevan­ genisstraf van twee jaar. Zoo eindigde deze onverkwikkelijke affaire, na jarenlang in het brandpunt der wetenschappelijke en publieke belangstelling te heb­ ben gestaan. Zij geraakte spoedig in het vergeetboek, omdat de groote gebeurtenissen van 1870 en 1871 de algemeene belangstelling voor zich opeischten. Een woord van mededoogen past ons voor den bejaarden eerwaardigen Chasles, wiens laatste levensjaren (hij stierf hoogbejaard in 1880), na een zoo welbesteed leven in dienst van de wetenschap, door deze gebeurtenissen zoo bitter werden vergald. Het moge ons tot troost verstrekken met nadruk de reeds vroeger gegeven verkla­ ring te kunnen herhalen, dat Chasles in deze heele affaire niet de minste blaam treft. De eenige fout, die men hem zou kunnen aan­ wrijven, is een heel menschelijke fout, n.1. zijn onbegrensde naïviteit en goed vertrouwen, een fout, die hij overigens met meerdere groote geleerden gemeen had. Zoo eindigde dus de affaire „Chasles”, die tenslotte „veel leven om niets” had beteekend. Het behoeft na het voorafgaande geen nader betoog, dat ook de figuur van Newton en diens prioriteitsaanspraken op de ontdekking der gravitatiewet en de consequenties daarvan ongerept uit den strijd kwamen. Geachte aanwezigen, ik ben hiermede gekomen aan het einde van de taak, die ik mij voor hedenavond heb gesteld. Ik hoop, dat de uit­ voerige historische besprekingen, die ik het genoegen had te mogen voeren, U niet al te lang zijn gevallen. Het is mijn bedoeling geweest U aan een enkel voorbeeld de his­ torische ontwikkelingsgang van een wetenschappelijke theorie te schetsen. Ofschoon wij hier te lande beschikken over eenige emi­ nente figuren, die zich de studie van de historie der wiskunde tot een levenstaak hebben gesteld, zooals Dr. Dijksterhuis, Dr. Beth Sr en

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen