1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 104

100

63)

64)

65) 66)

cipia, kon slechts een eervolle vermelding verwerven. Johann Bernoulli, die de verouderde werveltheorie van Descartes als grondslag van zijn onderzoek had genomen, won den prijs, maar erkende onomwonden aan Cramer: „qu’il ne croyait ne devoir sa victoire qu’au ménagement qu ’il avait mieux su gard er que lui pour les tourbillons d e D escartes, en co re ré v ér és de s es j u g e s ”. Eerst ± 1740 begon de theorie van Newton langzamerhand ingang te vinden in Frankrijk en Duitschland. Daartoe is veel bijgedragen door Voltaire, die in Engeland met deze theorie had kennis gemaakt en daarover een populaire verhandeling schreef onder den titel: ,,Eléments de la philosophie de Neuton, mis a la portee de tout le monde” (1738), welke in Amster­ dam werd uitgegeven, omdat er in Parijs geen toestemming daarvoor werd verleend. V.. die zelf niet voldoende wiskundig georiënteerd was om de Principia volledig te kunnen verstaan, werd bij zijn studie gesteund door de Marquise du Chatelet, die later op Voltaire’s aandrang ook de in 3) genoemde Fransche vertaling der Principia tot stand bracht. Ik wil speciaal wijzen op kleine afwijkingen, zooals in de periheliumbeweging van Mercurius, welke eerst een afdoende verklaring heeft gevonden in de gravitatietheorie van Einstein (1915). Verschillende kleine maanstoringen zijn ook nu nog niet voldoende verklaard. Zelfs een groot mathematicus als Leonard Euler noemde nog in ± 1740 de studie der Principia ,,eine sehr schwierige Lektüre”.I. II. Comptes Rendus de 1’Académie des Sciences 65 (1867). p. 653-655. Van zijn talrijke werken op deze gebieden willen wij volstaan met te noemen : Apergu historique sur 1’origine et le développement des métho­ des de la geometrie (1841). Traité de géométrie supérieure (1852). Traité des sections coniques I (1865) (onvoltooid gebleven). Chasles, ofschoon uitstekend vertrouwd met de analytische methoden, was een verwoed geometer, die zich als ideaal had gesteld, alle resultaten, welke langs zuiver analytischen weg waren verkregen, langs zuiver meetkundigen weg af te leiden. Dit streven werd dikwijls met succes bekroond. Een sprekend voorbeeld hiervan is zijn beroemde verhandeling over de aan­ trekking van ellipsoïden (Comptes rendus VI. p. 902—915. 1838) (ook in Ostwald’s Klassiker No. 19, p. 75).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen