1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 92

88

bij de volgende zitting van 22 Juli. Echter waagden sommige leden het openlijk hun twijfel uit te spreken over de echtheid van de gepu­ bliceerde documenten, temeer daar Pascal gebruik gemaakt zou moe­ ten hebben van gegevens en theorieën, die in 1652 nog onmogelijk bekend konden zijn. In antwoord op deze tegenwerpingen bracht Chasles zonder aarze­ len uit zijn onuitputtelijke collectie nieuwe documenten te voorschijn, waaruit inderdaad zou volgen, dat Pascal toch reeds in 1652 in het bezit van de vereischte gegevens was 68). Maar het mooiste kwam nog, Chasles legde eenige brieven over, die door Pascal in 1654 aan Newton waren gericht en waarin gesproken werd over belangrijke onderzoekingen, waarmede Newton zich toentertijd bezighield (o.m. over de zw aartek racht). Om alle misverstand te voorkomen moeten wij opmerken, dat N ew ton in 1654 e lf jaar oud was. Uit de meest betrouwbare bronnen was tot op dat tijdstip bekend, dat Newton vóór 1661 geen blijken van bijzondere wiskundige begaafdheid had gegeven. Op de school van Grantham, waar hij in 1654 vertoefde, gold hij als een zeer middelmatige leerling, die met zijn kameraden zijn tijd doorbracht met het oplaten van vliegers, bouwen van wind­ en watermolentjes, enz. En nu zou hij reeds als schoolknaap een geleerde zijn geweest, die in de Fransche taal correspondentie voerde over diepzinnige onderwerpen met de grootste geleerden van zijn tijd. In één van d e gep u b liceer d e brieven schrijft Pascal, dat hij aan N ew ton zijn manuscripten o v e r d e aantrekkinkskracht zal toezenden. Met dezen brief was de roem van de ontdekking van Newton in ernstig gevaar gebracht. Deze mededeelingen verwekten speciaal in Engelsche wetenschappelijke kringen groot opzien, zoodat Newton’s biograaf, Sir David Brewster, zich genoodzaakt zag de betrouwbaar­ heid der gepubliceerde documenten met alle kracht en argumenten te bestrijden 69). Verder viel het handschriftkundig onderzoek bij ver­ gelijking met authentieke handschriften van Newton en Pascal ver­ nietigend uit, om van den stijl maar te zwijgen 70). Voor Chasles vormden al deze argumenten niet het minste bezwaar en met een ijver, een betere zaak waardig, ging hij voort om uit zijn voorraad nieuwe tegen-argumenten te putten, brieven van tijdgenooten van Pascal en geschriften uit de 18de eeuw, waaruit bleek, dat N ewton letterlijk alles, wat in d e Principia als vrucht van eigen onderzoekin­ g e n was gep u bliceerd, on tleen d had aan Pascal. Van de onderzoe­ kingen van Newton bleef geen stuk heel. Hij had zich aan het ergste plagiaat bezondigd en bij geen enkele zijner onderzoekingen over de aantrekkingskracht in de Principia den naam van zijn leermeester en vaderlijken vriend genoemd 71). Personen van alle rang en stand schenen zich reeds in het tijdvak 1687.—1750 met de controverse Pascal—Newton te hebben bezig­ gehouden. Zelfs twee monarchen dalen af in het strijdperk, om zich in den prioriteitsstrijd te mengen. In den loop van de volgende zit­

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen