1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 73

69

vroegere onderzoekingen over de maan weer ter hand te nemen. En daar Picart in Frankrijk juist in dien tijd de omtrek van de aarde had bepaald, gebruikte hij deze resultaten, waardoor het bleek, dat de maan in haar baan werd gehouden louter en alleen door de aantrek­ kingskracht der aarde; en bijgevolg, dat deze kracht afneemt als men zich verwijdert van het middelpunt van de aarde op dezelfde wijze als onze schrijver oorspronkelijk had vermoed. Volgens dit grondbeginsel vond hij, dat de lijn, beschreven door een vallend lichaam, een ellips was, met het middelpunt van de aarde tot brand­ punt. En daar de hoofdplaneten zich in zulke banen om de zon be­ wegen, had hij de voldoening om te zien, dat dit onderzoek, dat hij slechts uit nieuwsgierigheid had ondernomen, kon worden toegepast op de belangrijkste vraagstukken. Hierna stelde hij ongeveer een twaalftal theorema’s op voor de beweging van de hoofdplaneten om de zon. Vele jaren na dit tijdstip had hij een onderhoud met Dr. Halley, die hem een bezoek bracht in Cambridge. Dit onderhoud bracht Newton er toe zijn onderzoekingen over dit probleem weder­ om op te vatten, en dit gaf aanleiding tot het schrijven van het boek, dat hij publiceerde onder den titel ,,Mathematische grondbeginselen van de natuurfilosofie”. Dit werk, vol van zulk een verscheidenheid van diepzinnige ontdekkingen, was door hem samengesteld uit nau­ welijks eenig ander materiaal dan de weinige bovengenoemde stel­ lingen in het tijdsverloop van anderhalf jaar.” Dit sobere verhaal, dat in zijn soberheid echter vrij volledig is, vindt men, met meerdere of mindere versierselen opgesmukt, in het meerendeel der biografische notities omtrent de ontdekking der gra­ vitatiewet weergegeven. T ot die versierselen behoort in de eerste plaats de legendarische appel, die de in meerdere of mindere mate romantisch aangelegde biograaf in den eenzamen tuin van W oolsthorpe laat vallen, af of niet op Newtons neus, om hem zoo op meer hardhandige manier te suggereeren tot zijn bespiegelingen omtrent de zwaartekracht.

Deze naïeve fabel is vermoedelijk uit den romantisch en duim van den heer Voltaire gezogen, want hij is het eerst te vinden in de 15de van Voltaire’s ,,Lettres sur les Anglais” (1733), ontstaan naar aan­ leiding van de reis van Voltaire naar Engeland in 1726. Rosenberger merkt hieromtrent op 7) : „Die Anekdote gehort zu den naiven Fabeln, in denen ohne jedes Verstandniss der geschichtlichen Entwicklung alle Entdeckungen als Kinder des Zufalls betrachtet werden.” W ij zullen n.1. spoedig zien, dat Newton werkelijk niet zulk een hardhandige stimulans noodig had om zijn gedachten in de aange­ wezen richting te stuwen. Een tweede versiersel is een verslag over een zitting in „The Royal Society” in Juni 1682. Daar zouden volgens de overlevering het eerst de resultaten van de nieuwe graadmetingen van Picart zijn vermeld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen