1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 178

174

dat weet zoo laag te staan, het recht vandaan aan God grenzen te stellen, die zijn gedachte hem voorschrijft?” (fr. 430). Hier is het wezen van Openbaring juist geteekend; zij kan slechts in haar geheel worden aanvaard óf verworpen. Als zij het woord en de daad van Gód is, staat zij boven kritiek der Rede. Een huma­ nistische religie is geen echte godsdienst; de keuze moet gaan tusschen openbaring en agnosticisme. Zooals nu de natuurwetenschap rust op reëele feiten, al of niet rationeel interpreteerbaar, zoo is voor hem ook de ware godsdienst op feiten gegrond (zondeval, verlossing), al gaan ze het verstand te boven. Het ..historisch’ karakter van het Christendom staat bij Pascal vast. Vandaar ook de groote waarde, die hij aan de oud­ testamentische profetieën toekent. Niet de hersenschimmige, door menschelijk verstand uitgedachte God der wijsgeeren. de auteur der geometrische waarheden, maar de zich in de heilsgeschiedenis open­ barende, met den mensch in persoonlijke betrekking tredende God van Jezus Christus, is waarlijk God. ..Dieu d’Abraham, d’Isaac, de Jacob. non des philosophes”. De openbaring is geen schepping van den menschelijken geest, dus mag men er niets af doen, maar evenmin aan toedoen. En daarom keert Pascal zich niet alleen fel tegen alle ,.vrijzinnige” richtingen, maar ook tegen die „orthodoxen”, die door menschelijke redeneering verder willen gaan dan hetgeen God geopenbaard heeft of zelfs er tegen in gaan; tegen hen die den mensch op verkapte wijze souverein maken en deel geven aan het verlossingswerk en de uitverkie­ zing verzwakken. Vandaar zijn afkeer van de Jezuïeten en hun aan­ hang, die „nieuwigheden” in moraal en theologie uitdenken en door hun drogredenen het kruis van Christus ijdel maken, tegen het gezag van de Schrift in. Daar waar het verstand juist recht van spreken heeft, in de natuurkunde, gaan zij echter met beroep op de autoritei; den vooruitgang tegen. Deze radicaal verkeerde houding bestrijdt hij in zijn „Traité du Vide” (1647). „In de theologie is de autori­ teit onafscheidelijk met de waarheid verbonden; voor de Rede vol­ komen onbegrijpelijke dingen hebben volkomen zekerheid als ze in de H. Schrift staan: haar beginsels staan boven Natuur en Rede. De menschelijke geest is te zwak om op eigen kracht daartoe te komen: slechts een bovennatuurlijke kracht kan hem er heen dragen. In de wetenschappen, die onder zintuig of redeneering vallen is echter de autoriteit onnut; slechts de Rede kent hen. Zij moeten steeds uitge­ breid worden” (II. 131--132). Daarom „beklagen wij de blindheid van hen, die het gezag in physische zaken aanvoeren in plaats van redeneering en ervaring....... en de kwaadaardigheid van de ande­ ren, die alleen de redeneering gebruiken in de theologie, in plaats van het gezag van de H. Schrift en de Vaderen” (II. 133). Met deze uitspraak staat Pascal aan de zijde van Jansenius, die in zijn

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen