1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 54

50

ziene pogen uit de getallen als zoodanig iets af te leiden 40). Hij geloofde tenslotte de oplossing gevonden te hebben: het doel van zijn eerste werk, het Mysterium, was vooral aan te toonen, dat de Schepper bij de schepping op de 5 regelmatige lichamen lette en aan hen natuur, getal, verhoudingen en snelheden der bewegingen aan­ paste 41). Kepler meent, dat God bij de schepping als volmaakt Schepper het schoonste maken moest (Timaeus: de beste moet het schoonste maken). De Idee der wereld, die God bij wijze van spreken (loquimur humano more) vóór de schepping van het volmaaktste werk opvatte (praeconceperit) moest dus de hoogste Idee zijn en daarom moest God de wetten, die Hij in Zijn goedheid Zichzelf voorschreef, ge­ bruiken. zoodat de Goddelijke Drieëenheid in de schepping uitge­ drukt is. Hij wilde in de wereld de goddelijkheid van den Maker afschaduwen. Zooals God de norm en regel der schepselen is, zoo is de bol die voor de lichamen. Het beperkt getal der planeten en de grootte van hun banen heeft God. die, als Plato zegt, altijd wiskunde bedrijft, bepaald door de regelmatige lichamen en hun ingeschreven en omgeschreven bol. W ie dit aanneemt heeft de ware astronomie. Er behooren (oporteat!) niet meer dan 5 verhoudingen, dus 6 planeetsferen te zijn 42). Kepler is van de waarde dezer speculaties ten sterkste overtuigd. Hij meent a priori. uit de oorzaken, uit de scheppingsidee zelf gededuceerd te hebben hetgeen dat Copernicus achteraf, uit de effecten, ex phainomenois, vond 43). Na 25 jaar (1621) getuigt hij nóg, dat zijn zeker beginsel al die tijd geweest is, dat de oorzaken der natuurlijke dingen mathematisch zijn, omdat God de Schepper de wiskundige begrippen als arche­ typen van eeuwigheid bij zich gehad heeft in hun zuivere abstractie van de quantiteiten, materieel-geometrisch beschouwd 44). Kepler begrijpt, dat op deze wijze slechts een statisch begrip van de wereld verkregen wordt; het gebeuren en bewegen blijft er buiten. Hij geeft toe. dat de archetypen op zichzelf zonder kracht zouden geweest zijn, als God er niet bij het scheppen bepaalde vermogens in gelegd had. Nadat Kepler dan ook ..ontdekt” had [Harmonices mundi (1619)], dat de archetypen voor de excentriciteiten der banen te vinden waren in de ook reeds aan Pythagoras bekende muzikale harmonieën, was hij ervan overtuigd, dat, had Aristoteles dit ook geweten, hij -—- daar archetypen zelf niet kunnen werken •— God als Architect erbij aanvaard zou hebben 45). De schoonheid en harmonie van de schepping drijven volgens Kepler dus tot aanvaar­ den van een redelijk Bouwmeester. H et vermogen van den mensch to t kennen.

Kepler kon dit alles zoo apodictisch niet beweren, indien hij niet de vaste overtuiging bezeten had, dat de mensch in staat is tot ware kennis. Als hij het heliocentrische systeem tegenover Brahé en

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen