1939 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 179

175

„Augustinus” (Tom. II, Liber prooemialis) er op wijst, dat de ket­ ters steeds steunen op wijsgeerige redeneering in plaats van de H. Schrift en de Kerkvaders, Hun pogingen om mysteriën des ge­ loofs door redeneeringen op te helderen, voeren dwalingen van heidenschen oorsprong in (cap. 6). 4. De Rede, het Hart en het Geloof. W elk aandeel hebben nu de Rede en het Hart in het geloof? — De twee kardinale feiten, zondeval en verlossing, zijn onbegrijpelijk, maar •—- we zagen het reeds —- daarom kunnen zij nog wel zijn. Pascal meent dus niet, dat door de christelijke openbaring nu alles wat tevoren onbegrijpelijk was voor het verstand, begrijpelijk wor­ den zou. De Rede zou er misschien opnieuw aanleiding in vinden om zich te verheffen (fr. 581). Maar het verstand, mits goed ge­ bruikt, zal moeten erkennen, dat er meer vóór dan tégen is en kan dus niet aanraden het christelijk geloof niet te volgen (fr. 564). De ,.bewijzen” voor het christelijk geloof acht Pascal niet „beslist overtuigend” (fr. 564). Daarom laat hij de „vérités divines” niet onder de „overredingskunst” vallen; de goddelijke dingen zijn im­ mers oneindig ver boven de natuur en God zelf kan hen slechts in het hart leggen op de wijze, die Hèm behaagt (De 1’art de persuader, IX. 271). Zal het dan zijn als met de grondslagen der wiskunde; getuigt ons hart misschien van de juiste grondslagen der religie? Pascal zegt toch: Het hart voelt God en niet de Rede”. (En: „La foi, c'est Dieu sensible au coeur, non a la raison”, fr. 278). Het Hart is dus ook hier weer het middel tot kennis. Maar hoe kan Pascal dan het geloof uitsluiten van de ,art de persuader", die juist wiskundig van methode is? -—- De reden daarvan is, dat het Hart verdorven is. In de wiskunde moge het nog goed functionneeren (het ziet er geen voordeel in hier verkeerd te drijven), door de zonde heeft het slechts een „lumière confuse de son auteur”, het heeft slechts vage gevoelens in de religie. Het heeft meer zeker­ heid aangaande de wiskundige axioma’s dan over wat goed en kwaad is; „buiten de wiskunde....... zijn er bijna geen waarheden waarover wij het altijd eens blijven” (IX, 277). Aan zichzelf overge­ laten zou het Hart ons op dwaalwegen leiden. De erkenning van de ware religie door het Hart gaat niet van harte als in de wiskunde; God’s bizondere genade is noodig om het te bekeeren en den wil een andere richting te geven (vgl. fr. 581 en IX, 273). Er is dus een klimax. „Wij kennen”, zegt Pascal, „het bestaan èn 1) Nam ex puris Philosophiae Aristotelicae principiis, tota haeresis Pelagiana et Semi-Pelagiana fabricata est (cap. 10). Semper enim Philosophia, quemadmodum mater haereticorum fuit, ita rerum divinarum arcanis definiendis adhibita, mater errorum est (cap. 3).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen