1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 90

84 Zelf, zoo vervolgt Boyle, erkennen de atomisten de eeuwigheid der materie een begm der beweging, de oneindigheid der ruimte en begrensde deelbaarheid der stof tot in atomen die m oneindig aantal met oneindig veel vormen aanwezig zijn en een eeuwige beweging n a a r beneden hebben Z o o kan de atomist door G o d te ontkennen zijn geest niet bevrijden van die onoplosbare moeilijkheden, die hij als reden voor zijn godloochening opgeeft niet van een G o d maar wel van oneindig veel atomen erkent hij, dat zij eeuwig zijn op zichzelf bestaanbaar, onvergankelijk en zichzelf bewegend en hij maakt zooveel veronderstellingen, dat zij hem geheel bezighouden en er aan doen wennen i ) Al deze dmgen heeft Epicurus echter aangenomen en niet bewezen ~) Klimt men dus op tot de eerste algemeene oorzaken materie beweging, vorm en grootte der deeltjes dan is daarvan niet bevredigend rekenschap te geven zonder erkenning van een intelligent disposer of t h i n g s " ^) Alle poging tot verklaring loopt volgens Boyle uit op geen verklaring of een erkenning van een intelligenten Schepper E n d a a r hij zulk een overvloed van intelligentie m de natuui ontplooid ziet is voor hem de keuze niet twijfelachtig O o k als het die grondbegrippen raakt die niet geheel m de sfeer van het oneindige liggen, blijft het volgens Boyle een aanvaarden zonder begrijpen Bij de pogingen om die begrippen nader te ontleden kan men niet tot een zeker resultaat komen D a n hebben atomisten, cartesianen en aristotehanen elkaar niets te verwijten ,,De materie lijkt nu wel heel erg vertrouwd en door en door bekend maar toch is net begrip ervan nog steeds een twis*'punt Dte een zegt, dat h a a r wezen slechts is de uitgebreidheid ( D e s c a r t e s ' ) , de ander, dat ook de ondoordringbaarheid er bij hoort O o k het probleem van het continuum is nog met opgelost, beide opvattingen oneindige deelbaarheid en atomisme van de stof, leiden tot absurditeiten We weten dus met wat een lichaam m het algemeen is maar wel weten wij heel veel van de lichamen M a a r hoe het zintuig hen opmerkt, weten wij niet D e eenheid van lichaam en ziel is niet te begrijpen, hoe de immaterieele geest de beweging van de stoffelijke lichamen bepaalt is onduidelijk W a a r o m het eene ding de sensatie , wit", het andere .geel" geeft, is onbegrijpelijk evenals wij niet begrijpen waarom een bepaalde melodie ons bekoort E r is geen ander antwoord d a n dat het den Auteur der natuur b e h a a g d e , dat het zóó zou zijn" 4 ) .

jgi, grondbegnppen.

1) Exp N Ph, I 458 2) Exp N Ph , I, 446 3) Exp N Ph , I, 443 *) Exc , III, 434.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen