1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 15

13 recht der natuurlijke theologie en verdedigen die zoodanig tegen het atheïsme dat wij soms niet meer weten of we met deisten of met orthodoxen te doen hebben Geen wonder dat veel argumenten dei verdedigers van een rationeele christelijke religie latei \ ooi hun tegenstanders bruikbaar bleken te ziin Dit ratiopalisme van de apologeten staa»- tegenGema igdheid der ^^gj. j^gj autoriteitsgeloof der kathohseerenden en poogcten ,^^^ drijven op persoonlijke godsdienstige ervaring der sectariers Zij schuwen elk extremisme hun .redelijkheid" zoekt vooral de moraal uit de Schrift te putten Een leerstuk als dat der Diieeenheid blijft bij hen op den achtergrond hoewel zij het niet veiwerpen, een strenge praedestmatieleer leidt voor hun moderate gevoel tot te gewaagde consequenties H e t is dus begrijpelijk dat zij van unitarisme en socmianisme beschuldigd werden van het aiminiaansche standpunt w a r e n zij m elk geval niet ver gewijderd D e Staatskerk stond van 1640—1660 geheel onPuritemsche jg,, punteinschen invloed Ongetwijfeld werkt deze bij hen door als echte protestanten erkennen de latitudmarians, met de puriteinen de Schrift als eenige gezaghebbende openbaring Geloofsbelijdenissen raken bij hen op den achtergiond en vanzelf ook die dogma's welke m de Schrift niet a^ te duidelijk uitgedrukt zijn H e t puritanisme met zijn independente kerkl e g e e n n g kon weinig tot belijdenisvorming bijdragen Het het de interpretatie van de Schrift grootendeels aan den enkeling over en was daardoor aan versplintering blootgesteld De apologeten leefden echter m het vertrouwen, dat een nuchter wetenschappelijk bijbelonderzoek voor alle verstandige menschen tot hetzelfde resultaat zou voeren en dat, mochten er verschillen zijn, deze zoo gering zouden zijn dat een breuk met de officieele kerk er niet door gerecht\ aardigd \ \ c i d Z I J verschillen van de puriteinen dus hierin dat zij niet zoo spoedig een geschil belangrijk genoeg achten om van elkaai te gaan hun temperament is veel kalmer en redelijker" § 3. De „mcuwc wiisbegeerte m

Enqel .nd

De Wetenschap

In het midden van de 17de eeuw vieidc de „nieuwe philosophie haar triomfen N u pas 100 i

u

i

i

i

i

> ,

)'''"" "'^ "^ Mervorming kreeg de scholastiek het hard te verantwoorden tegenover gassendi me en cartesianisme In Engeland weid die strijd weer op een eigen wijze qislicdcn er \vas een neiging de tegenstellingen niet op de spits (r cltijvcn Velen hingen een eklektische mechanistische philosophie ,ian Wcuiiin ook platonische elementMi zi|n opgenomen ( H e n i v Moie Cudvvoilh) De causale verklaung uu welkende ooizakcn welke de mechanische natuurbeschouwing meebiengt. werd meestal verbonden met de causale verklaring uit doel-ooizaken die teven'^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen