1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 87

81 de wereld te maken zooals het Hem behaagde en niet door eenigerlei noodzaak gebonden was i) Voor het verstand is het niet geheel in te zien, der teleoloaie waarom deze wereld goed is, omdat God sommige Zijner doeleinden bij de schepping kenbaar maakte (openbaring van Zijn heerlijkheid o a ), maar andere m Zijn ondoorgrondelijke wijsheid verborgen heeft gehouden -) ,,God's begrip gaat het onze oneindig ver te boven Wonderen daargelaten, heeft Hij de wereld algemeene wetten gegeven en voorzien wat daardoor zou gebeuren en dat zal m Zijn oog goed geweest zijn voor Zijn doeleinden Veel van wat wij anomaal achten kan tot die onbekende doeleinden dienen en kan dus doQr ons duister verstand niet beoordeeld worden De wereld is een brief, gedeeltelijk in duidelijke letters, gedeeltelijk in geheimschrift Is het duidelijk geschrevene rationeel en geschikt voor het doel dan mogen we dit ook van het andere veronderstellen Zoo helpt God ons om te begrijpen en doet ons tevens de onvolmaaktheden van ons begrip zien" 3) Dit 13 een motief, dat ook Pascal (en op veel treffender wijze) met verlegging van het accent naar het irrationeele, aangrijpt er is. te veel m de natuur om te zeggen, dat er geen God is, te weinig om Hem overal en steeds met zekerheid te zien (ni une presence manifeste, ni une exclusion totale) Boyle waarschuwt tegen een te ver doorgevoerde rationeele teleologie De aardbevingen, die zooveel menschenlevens vernielen, het overmatig dragen van vruchtboomen, zoodat zij sterven, leveren volgens hem nu juist met de beste illustraties van de optimistische spreuk ,,De natuur doet altijd het beste" En let men niet op een bepaald ding (b v het oog), maar op het welzijn van het geheele universum, dan is het bewijs der doelmatigheid in vele gevallen niet te leveren 4) W a t de aardbevingen betreft, waarover het , natuurlijk licht' Boyle blijkbaar ook geen licht kon geven, daarvoor ontleent hij wel een antwoord aan de bizondere openbaring , De geheele schepping zucht onder de gevolgen van den Val en daartoe behooren dus ook de natuurrampen" 5) Als alle teleologie faalt, grijpt Boyle tenslotte een bijbelsch, typisch gereformeerd antwoord aan'

^) 2) 3) ^) ^)

Hier triomfeert toch de wil over de wet, over de Rede. Nat, IV, 422, IV, 386 Nat, IV, 423 Nat, IV, 405 Nat, IV, 386

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen