1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 113

107 of philosophic met op eigcn kracht kan vinden, zooals-de wording der wereld ^ ) . N u w a s het in Boyle's tijd gebruikelijk uit G e n e Verwerping der gjg ygj^ strekkende natuurwetenschappelijke concluMozaïsche trekken, er een z q Mozaïsche philosophic philosopnie.

„\

T-V

I

I

i

i

11

op te bouwen ^) Uit is echter zijn bedoeling allerminst; hij verklaart, d a t hij het met eens is m e t hen, die bepaalde theorema's der natuurphilosophie deduceeren uit een of andere uitdrukking van een Boek dat meer bedoeld is ons over geestelijke dan over stoffelijke dingen m te lichten ^) Hiermede blijft hij in de Iijn der gereformeerde traditie, ook Calvijn acht de Schrift met een handboek voor wetenschap *) D a t is echter volgens Boyle nog geen reden om nu Genesis I en II tot een allegorie te maken 5) en de letterlijke en historische beteekenis ervan te ontkennen Hoewel de Schrift met gegeven'is om ons philosophische (wetenschappelijke') w a a r h e d e n te leeren, toch bevat Genesis allerlei bizonderheden over het begin der dingen, die w a a r devolle suggesties geven aan de natuurwetenschap, hoewel zij daarin met als eenig argument mogen dienen *>). De laatste zinsnede toont weer, dat Boyle huiverig is om uit bijbelteksten natuurwetenschappelijke conclusies te trekken en de zelfstandigheid van de natuurwetenschap tegenover de theologie angstvallig b e w a a r t Omgekeerd w a a k t hij er ook tegen uit de natuur Verwerping van theologische gevolgtrekkingen te halen, die verder speculaties. strekken dan een algemeen Godsbesef H e t mysterie der H Drieeenheid vmdt hij met, als Paracelsus, terug m een driedeehng van m a k r o - en mikrokosmos ' ' ) ; ook is het geen vrucht van redelijk overleg, maar een gegeven door de openbaring in de H . Schrift '*) Boyle is dus heel w a t bescheidener met zijn ,,bewijzen" voor de christelijke dogmata dan sommige h e d e n d a a g sche theologen! 1) E x c , III, 411 ^) R Hooykaas, Natuurw en Religie, p 7 •>) E x c , III, 411 *) , Men zoeke er niet de astronomie en andere verborgen wetenschappen het is een boek voor leeken (In pnmum Mosis hbrum, qui Genesis vulgo dicitur Commentarius Johanms Calvini Genevae 1554, cap I n 14 p 5 Tenendum est dlud Mosen non acute philosophan de occultis mysterus sed referre quae passim etiam rudibus nota sunt, et posita m vulgari usu , cap I, n 16, p 5 ,,Hoc interest, quod Moses populariter scripsit quae sine doctrina et Uteris omnes idiotae communi siensu percipiunt' ) '') Dit werd kort daarna gedaan door den geoloog Thomas Burnet (Lechler op cit p 123) l) Exc III, 411 ' ) Meteora cap 2, Huser's uitgave van Paracelsus Bucher und Schrjfften, Basel 1589-1590 Bd VIII, p 186 «) E x c , III, 414

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen