1942 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 76

62 een 300 milliaid s t e n e n O n d c i al deze s t e n e n is er weer één, die voor ons van bijzonder belang is Deze ster w o i d t Z o n genoemd Zij w o i d t omgeven dooi 9 planeten, w a a i v a n een onze A a i d e is N o g één trek van het moderne astronomische wereldbeeld moeten we bespieken ons heelal expandeert T o e n men er m slaagde van een aantal nevels spectra te bepalen, bleek het, dat de spectraallijnen naar den kant van rood verschoven waren, m veigehjkmg met de lijnen m spectra van aaidsche stoffen Deze lijnverschuivmgen konden moeilijk andeis verklaard w o r d e n dan uit bewegingen van de spiraalnevels O o k bij de spectra van sterren m het Melkwegstelsel komt het vooi dat de lijnen een andere plaats innemen dan bij teirestrische spectra Over de verklaring van dit verschijnsel bestaat geen verschil van meenmg W a n n e e r de lijnen naar rood verschoven zijn, dan verwijdert de ster zich van ons, een lijnveischuivmg naar violet beteekent, dat de ster zich m onze richting beweegt D e bestudeering van de spectra der spiraalnevels leidde tot merkVi^aaidige resultaten De lijnverschuivmgen waren alle n a a r den kant van rood en de verschuivingen w a r e n des te giooter n a a r m a t e de nevels zich op grootere afstanden van het zonnestelsel bevonden Eigenlijk bestond er geen aanleiding tot verwondering hierover, w a n t D e Sitter had dit reeds voorspeld, voordat nog ooit iemand een spectrum van een spiraalnevel gezien had D e ruimte zelf zet uit, zoo verklaarde D e Sitter Evenals we het stroomen van een beek kunnen zien aan de beweging van strootjes, die er m drijven, zoo kunnen we de uitzetting van de ruimte zien aan de beweging van de spiraalnevels D o o r d a t de ruimte uitdijt bewegen alle spiraalnevels zich van ons af en van elkaar af M a a r wel w a s er reden om zich te verwonderen over de grootte van de w a a r g e n o m e n beweging In 1928 vond H u m a s o n een nevel met een snelheid van 25000 km per sec, m 1935 bestudeerde hij een spiraalnevel op nog grooter afstand, die een snelheid had van 35000 km per sec Deze snelheden zijn dus, n a a r aardsche begrippen enorm groot De berekening leert, dat m 2 milliard jaren de afmetingen van het heelal zich zullen verdubbelen Dit is een merkwaardige uitkomst, die men niet verwacht had G a a n we 200 milliard jaren m het verleden terug, dan zou de materie van alle ons bekende spiraalnevels m een speldeknop samengetrokken zijn T o e n Prof D e Sitter voor het eerst den minimum kromtestraal van het heelal berekend h a d en gevonden had, dat de tegenwoordige uitzetting niet langer dan 2 milliard jaren kan hebben geduurd schreef hij E r schijnt een geheel bepaald begin van den tijd te zijn evenals er een bepaald absoluut nulpunt bij de temperatuurschaal is H e t IS zeer verleidelijk, zoo vervolgt hij dan, dit begm der expansie te identificeer en met het begm der wereld ^) M a a r dan aarzelt 1)

W

de Sittei, Kosmos, Cambridge 1932, bladz 131.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen