1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 100

94 N e e n eerder nog zou Boyle de geheele natuur een , w o n d e r " achten, w a n t zij is een aaneenschakeling van onwaarschijnlijkheden Als Epicuur door Toeval de diersoorten en den geheelen kosmos laat ontstaan, dan beroept Boyle zich op de uiterst groote onwaarschijnlijkheid van zulk een toeval, om daaruit tot direct ingrijpen Gods in de samenstelling van de wereld te concludeeren M a a r zulke onwaarschijnlijkheden wil hl) buiten de phystca houden nóch de scheppingsgeschiedenis noch de wonderen vallen voor hem binnen de physische orde Echter zelfs de physische orde heeft iets dat niet volstrekt rationeel yoor ons is H e t is dus mogelijk, dat God die orde doorbreekt zonder iets te doen w a t in absoluten zm anti-rationeel is Deze speelruimte hebben alle redeneermgen van Boyle D a a r G o d de absolute Rede bezit en wij er slechts onvolmaakt deel aan hebben kunnen wij soms het redelijke van G o d ' s werk zien, soms niet In het laatste geval w o r d t het volgens hem echter nog niet onredelijk' N u heeft God wel de regels, de ,,natuurwetten", ingesteld volgens welke dus de geschapen ,,wonderen" handelen (anders zou Boyle natuurstudie immers onmogelijk a c h t e n ) , m a a r Hij is ook m staat opnieuw m dat raderwerk m te grijpen en opnieuw hetgeen, dat volgens de vrijmachtig gegeven nü geldende wetten uiterst onwaarschijnlijk IS, tot stand te laten komen Bij de ordening der atomen tot den kosmos gaf God naar Zijn vrije goedvinden de wetten, die wij in de mechanische causaliteit Zien werken; evenzoo breekt hij in het ,,wonder" die mechanische causaliteit Daarbij doet Hij niets w a t contradictoir is voor de ratio, het strijdt niet tegen hun natuur, dat dezelfde atomen weer hetzelfde lichaam vormen, maar dat de atomen aan zichzelf overgelaten dit doen zouden, is physisch onmogelijk, als dit feit zich voordoet, dan geschiedt een wonder' Z o o ongeveer moeten we ons Boyle's gedachtengang voorstellen Boyle doet dan zijn best om aan te toonen hoe het wonder der opstanding in zijn werk zou kunnen gaan i ) In al dat pogen om voor het tribunaal der wetenschap de religie vrijgesproken te krijgen spreekt misschien wel eenige twijfel mede Vooral toen in de 19de eeuw het wetenschappelijk materialisme hoogtij vierde, w e r d e n van orthodoxe zijde tamelijk materialistische verklaringen van het w o n der gegeven, die ons nu als een concessie aan het ongeloof aandoen O o k m Boyle's redeneering schuilt veel zwak^""^^"f, ^^ heid D a t w o r d t er met beter op, als hij elders het wonderbegrip. ingrijpen G o d s in de natuur vergelijkt met den menschelijken geest, die '— niet aan de mechanische causaliteit onderworpen — het lichaam bestuurt W a n t daar krijgen w e de netelige kwestie van praedestmatie en vrijen wil T o e gegeven, dat God de mechanische causaliteit soms opheft, breekt 1) Mech , III 454

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen