1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 114

108 Boyle wil ook met de theosophische parallel tusschen makro- en mikrokosmos trekken, die wij o a. bij Paracelsus vinden Hij verwerpt de opvatting, dat de mensch een afbeelding van de wereld zou zijn als strijdig met de Schrift die leert, dat de mensch naar G o d ' s beeld IS geschapen ^) Hij staat zeer nuchter tegenover het chemisch mysticisme" -) en keurt de theologische uitweidingen der alchemisten af Ook gelooft hij niet dat zij hun ontdekkingen op grond van ,,openbaringen" dqen W e l w o r d t veel door toeval gevonden m plaats van door rationeel overleg en hiermede houdt God den philosooph wel nederig ^) „ , ,

Onqetwiifeld is het een hoofdbeginsel der H e r -

Schrift en

1

c 1

Ci

1

u

traditie

vormmg de ochrirt ais eenige bron van gezag m geloofszaken te erkennen en met de inwendige autoriteit der vrome gevoelens van den enkeling, noch de uitwendige autoriteit van een kerkelijke instantie Die bizondere nadruk op de objectieve waarheid der Schrift is een verzet tegen de geestdrijverij van de sekten en de heterodoxie van de Kerk Er is echter geeii breuk met de christelijke traditie bedoeld doch een zuivering d a a i van H e t Engelsche puritanisme, dat gedurende de Commonwealth heerschte en ook d a a r n a zijn invloed deed gelden, ook op Boyle's geestverwanten, w a s echter een hypeiprotestantsch verschijnsel H e t w a s m zijn kerkinrichting independent en congregationahstisch en had een sterk biblicistischen inslag D e meeste protestanten, die van , good j u d g m e n t " voorzien, de Schrift eenvoudig lazen, kwamen wel (mede dank zij het erfgoed van het voorgeslacht) tot de conclusies, die de Kerk door alle eeuwen steeds trok Zij a a n v a a r d d e n de groote dogmata — M e n s c h w o r d m g Gods Verzoening Verlossing Triniteit, Vrije G e n a d e •— m traditioneelen zm M a a r er waren ook veel menschen, verstandig en met ,,good judgment", zonder neiging tot buitensporigheden die wel tot afwijkende meeningen kwamen Als de interpretatie van den eenigen regel des geloofs, de Schrift, geheel wordt oveigelaten aan ieder persoonlijk, dan blijkt, dat men wel gedwongen wordt Christus als Verlosser te erkennen en dat Zijn kruisdood en opstanding als historische feiten met te loochenen zijn, maar dan blijkt tevens, dat het verstand de Schrift op het punt van de Godheid van Christus en de Drieeenheid zoo weet uit te leggen dat a n a n i s m e het gevolg is Z o o w a s Cromwell tiimtarisch orthodox terwijl zijn secretaris Milton reeds semiariaansche denkbeelden koesterde *) Dit rationalistisch mdividua5) ^) •') *) jusqu'

Exp N Ph , I, 456 R Hooykaas Natuurw en Religie p 4 ^ 7 Exp N Ph , I, 460 Ch de Remusat Histoire de la philosophie en Angleterre depuis Bacon a Locke Pans 1875 Tom I, p 98

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen