1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 62

56 er zoü nog iets m de ruimte van Torncelli ontdekt kunnen w o r d e n ' Bovendien kan hij zonder materie de voortplanting van het licht met begrijpen D a t is een rationalistisch argument en Pascal zou het afgedaan hebben met ,,ce n' est pas par notre capacité de concevoir les choses que nous devons juger de leur vérité" E n Boyle zou dit ook wel toegegeven hebben (Disc , I V , 54, vgl p 102, 118) W e zeiden reeds, dat Boyle de genezing van zijn Positivisme en natuurwetenschappelijke methodische skepsis m de experimenten zoekt Z o n d e r een dosis positivisme zal zij bij een inductieve behandeling d a a r echter nooit te vinden zijn E e n goed voorbeeld hiervan geeft de elementendefmitie Lavoisier geeft als definitie van een element een stof, die wij met onze hulpmiddelen niet hebben kunnen ontleden H e t element kan heel goed samengesteld zijn, maar tegenover onze experimenten en w a a r n e mingen gedraagt het zich als een eenvoudige stof en zoo lang het dat doet moeten w e het ook als zoodanig beschouwen ^) Boyle geeft als definitie. ,,Een element is een stof, die volkomen homogeen is en met te ontleden is in een aantal verschillende stoffen" (Sc C h y m , I, 324, 336, 355, 356) H e t IS onbegrijpelijk, dat men steeds weer deze Elementendefinitie als de ,,onze" hoort aanduiden -) Boyle noemt een stof ,,element" als ze in de strenge beteekenis van het w o o r d eenvoudig is In den eersten eisch dien hij stelt, ligt de tweede automatisch reeds besloten een absoluut element is vanzelfsprekend met chemische hulpmiddelen met te ontleden M e n kan de volgorde van deze eischen met omkeeren, w a n t eenmaal het absolute elementbegrip voor oogen hebbend, kan de ,,skeptische chemicus" met de uiterste grens der analyse nooit genoegen nemen, d a a r mets hem waarborgt, d a t de analyse later niet verder zal komen E n zelfs al zou men zeker zijn, dat de analyse de uiterste grens der menschelijke mogelijkheden bereikt had, dan bleef nog de mogelijkheid, dat men de samengesteldheid der onontleedbare stoffen op andere wijze kon constateeren W e l noemt Boyle goud als voorbeeld van iets, dat wegens zijn stevige textuur een element zou kunnen zijn, maar hij meent toch weei een middel gevonden te hebben om het m een ander metaal om te zetten 3) E n ,,al zijn er stoffen w a a r v a n de textuur door geen enkel middel vernietigd kan worden, dan zegt dit nog met, dat ze elementair zijn, w a n t zulk een middel kan nog gevonden w o r d e n " ! H e t blijft voor Boyle dus een open vraag of w e elementen kennen, ja zelfs of er elementen zijn O o k hier heeft zijn overgroote voorzichtigheid hem belet tot een positief resultaat te komen ^) A L Lavoisief Traite elementaire de chimie T I 2me ed Paris 1793, p XVII 2) R Hooykaas, Het begrip Element p 2 0 1 ^ 2 0 5 ') An historical account of a degradation of Gold made by an anti-elixir, a strange chemical narrative IV, 13

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen