1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 118
Robert Boyle: Een studie over natuurwetenschap en Christendom door dr. R. Hooykaas
112 het Tolerantie-edict voortkv^'am, de ,,breede" .maar nipt „diepe" orthodoxie der Engelsche Kerk met h a a r afkeer van een uitgewerkte dogmatiek en van verroomsching. Een kerk, die in haar verdere ontwikkeling met al h a a r neiging tot „redelijkheid" toch een afkeer heeft van een uitgesproken modernisme ' ) , maar duldt, dat men bij de meest rechtzinnige formuleeringen in belijdenis en liturgie het zijne denkt! Een orthodoxie, die, hoewel oorspronkelijk gereformeerd van type, toch een afkeer heeft van uitspraken, die het verstand of het gevoel al te zeer schokken en daarom dikwijls tot arminianisme overhelt. Episcopius. de bekende remonstrantsche theoloog, had grooten invloed in Engeland; ook Boyle schatte hem hoog. M a a r , zooals de meeste Engelsche theologen van overigens onverdachte orthodoxie. Boyle spreekt niet ronduit zijn sympathie voor de Remonstranten uit, hoewel die kennelijk niet geheel aan Dordtschen kant was! _ . Hij a a n v a a r d t volkomen w a t de Bijbel over G o d ' s vrije genade zegt; daarin staat hij op het standpunt van art. 10 en 17 der W e s t m i n s t e r s c h e confessie ^ ) . God geeft, volgens hem. Zijn genade volkomen willekeurig ( a r b i t r a r y ) , naar eigen verkiezing en volstrekt niet n a a r onze verdienste; dus heeft Hij een eeuwige verkiezing of verwerping ten opzichte van elk mensch 3), Hoewel Hij behagen schept in onze goede werken, zijn zij tocli geen oorzaak van Zijn liefde 4 ) . T o c h wil Boyle zijn meening niet geven over den strijd tusschen Calvinisten en Remonstranten: D e een, zoo zegt hij, wil meer G o d ' s rechtvaardigheid, de ander G o d ' s goedheid naar voren brengen; de een acht de j e n a d e onwederstandelijk, de ander, dat ieder, die wil, h a a r a a n v a a r d e n kan. M a a r de calvinistische praedestinatieleer w o r d t volgens Boyle door de Lutherschen en door vele theologen der Engelsche Kerk verworpen. Zij is niet noodzakelijk om vrije genade te k u n n e n aanvaarden; de controvers Arminianen-Calvinisten gaat eigenlijk meer over de wijze, w a a r o p ze aangeboden wordt. W a n t ook het vermogen tot aannemen van de genade geeft God; de mensch behoeft volgens de Remonstranten h a a r slechts niet opzettelijk af te wijzen 5). Boyle wil hier blijkbaar volkomen bijbelsch blijven en heeft het vage gevoel, dat de Arminianen wel eenige verdediging noodig heb^) Dr. E. W . Barnes, de tegenwoordige bisschop van Birmingham, verwekt groote ergernis door zijn openhjk en strijdvaardig modernisme, hoewel zijn houding heel wat sympathieker is dan die van sommige vrijwel moderne hoogTïerkelijken, die het decorum beter weten te bewaren. ^) Art. 10: ,,Of free will"; art. 17: ,,Of Predestination and Election"; beiden gereformeerd van inhoud. Zij zijn te vinden achterin het Book of Common Prayer. 3) Seraph.; I, 177. *) Seraph.; I, 174. G) Seraph.; I, 177.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1942
Orgaan CVNG Geloof en Wetenschap | 136 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 1 januari 1942
Orgaan CVNG Geloof en Wetenschap | 136 Pagina's