1942 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 74

60 nieuwe sterrenstelsels zou v i n d e n ' M e n kende nevelvlekken, w a a r v a n het spectroscopisch onderzoek had bewezen, dat het steirenveizamelmgen w a r e n Zij deden zich m onze kijkers aan ons oog voor als nevels omdat zij zich op een zeer grooten afstand van ons zonnestelsel bevonden V e l e van deze nevels hebben den vorm van een langgerekte spiraal In het midden ziet men een kern en naar twee zijden strekken gebogen spiraalarmen zich uit Deze nevels worden daarom spiraalnevels genoemd M e n heeft vele jaren m twijfel verkeerd of de spiraalnevels al dan met binnen het sterrenstelsel gelegen zijn Volgens sommige onderzoekers waren het opeenhoopmgen van s t e n e n binnen het M e l k w e g stelsel, volgens andere w a r e n het nieuwe stelsels op groote afstanden, island universes, zooals men zeide V a n 1915 tot 1925 hebben vóór- en tegenstanders van de island universe theory elkaar met wisselend succes bestreden D e beslissende uitspraak kon eerst gegeven worden, toen m 1924 op M o u n t W i l s o n de 100 inch telescoop in gebruik w e r d genomen Deze loste een aantal spiraalnevels gedeeltelijk op m sterren en maakte daardoor afstandsbepalingen mogelijk In 1925 heeft een Noorsch astronoom voor het eerst van een aantal spiraalnevels met behoorlijke zekerheid de afstanden bepaald W e zullen een paar van zijn uitkomsten noemen afstand middellijn Ie nevel 1400000 lichtiaren 60000 lichtjaren 2e nevel 8000000 lichtjaren 60000 lichtjaren 3e nevel 56000000 lichtjaren 110000 lichtjaren T o e n deze uitkomsten gevonden waren en door verschillende A m e n k a a n s c h e sterrenkundigen bevestigd werden, w a s het duidelijk, w a t de spiraalnevels zijn D e middellijn van ons sterrenstelsel is 90000 lichtjaren Uit de afstanden van deze spiraalnevels blijkt, dat ZIJ buiten ons sterrensysteem liggen H e t zijn sterrenverzamelmgen ver buiten ons Melkwegstelsel, die w a t hun grootte betreft, vergelijkbaar zijn met het sterrenstelsel, waartoe onze zon behoort De Andromeda-nevel is wel een der bekendste en ook een der helderste spiraalnevels Hij behoort tot onze naaste buren in de wereldruimte V o o r zijn afstand heeft men 800000 lichtjaren gevonden en voor zijn grootsten diameter 65000 lichtjaren M e t den 100-duimskijker van de M o u n t W i l s o n sterrenwacht zijn wel een 2 millioen spiraalnevels zichtbaar Deze moeten alle als vèrverwijderde sterrenstelsels beschouwd worden Zij schijnen vrij gelijkmatig in de ruimte verdeeld te zijn H u n gemiddelde onderlinge afstand is van de orde van grootte van 2 millioen lichtjaren D e verstverwijderde spiraalnevel dien wij met onzen grootsten telescoop kunnen waarnemen, bevindt zich 230 millioen lichtjaren van ons zonnestelsel W a n n e e r wij over nog grootere kijkers de beschikking

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen