1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 120

114 Al erkent hij het niet volmondig ook bij Boyle zien we de Rede steeds zoo ver gaan als strookt met het traditioneele christelijke geloof Hoewel hi] als echt protestant de oude symbolen niet boven of naast de Schrift als bron van gezag erkent toch hebben zij hem als leidraad bij de verklaring der Schrift gediend ]a zelfs de 39 artikelen hebben mede de richtlijn van zijn bijbelonderzoek a a n g e geven 1) O o k m Boyle s eenvoudig bijbelgeloof ligt opgesloten de rijke schat aan geloofservaring van de Kerk van alle eeuwen ook d a a r m ligt een stuk kerkgeschiedenis H o e moeten u i j dan bij Boyle die toch allerminst Bijbelstudie tegen independent wil zijn die vurige verdediging van ^HoWHsme" '^^ Schrift alleen verklaren'' Door zijn evangelische vroomheid en strenge moraal is hij meer verw a n t aan de laagkerkelijken en de dissenters dan aan de vormelijke orthodoxie van de bisschoppen der Restauratie bij wie hoogkerkelijkheid aan godsdienstige onverschilligheid gepaard is Hij ziet hoe men in die kringen zonder tot persoonlijke instemming te komen, eenvoudig de leer der Kerk (zooals die m de geloofsbelijdenis in uittreksel klaar ligt) aanneemt om van eigen onderzoek af te zijn Die gemakzucht kenmerkt volgens hem ook vele natuuronderzoekers In H o b b e s vindt die houding ten opzichte van den godsdienst haar philosophische en zeer brutale uitmg de vorst maakt uit w a t m de religie w a a r is ~) _ , , , M a a r er dreigt nog een ander gevaar O n d e r Bijbelstudie teqen

i

<

T

i

i

i

i

TA

i

Roomsch qev^r

bescherming van Jacobus den broeder van Karel II steken de roomschen het hoofd op en dat beteekent voor den Engelschman invloed van Lodewijk X I V dus nog heviger onverdraagzaamheid en lichtzinnigheid Hoewel Boyle ook tegenover de Roomschen een milde houding aanneemt is hij toch te bewust protestant dan dat hij in religieus opzicht onverschillig zou staan tegenover verroomschmg 3) In 1680 steunt hij de uitgave van •'•) De Westmmstersche Confessie acht de Schrift voldoende (art 6) maar zegt nadrukkelijk dat de drie oude belijdenissen ought thoroughly to be received and believed for they may be proved by most certain warrants of Holy Scripture {art 8) *) Hobbes is een der weinigen tegenover wie Boyle zijn misnoegen niet verbergt hoe zachtmoedig hij overigens ook zijn moge Hobbes raakt hem echter op twee teere punten hij bespot het expeiimenteele onderzoek der Royal Society en hij verkondigt in zijn Leviathan gevaarlijke opvattingen over de fundamenteele artikelen der religie de Leviathan maakt volgens Boyle te grooten indruk op sommigen die meer hoogen stand dan wijsheid bezitten (I 119) •*) Reeds op zijn reis door Frankrijk en Italië in 1641 kreeg Boyle geen gunstigen indruk van het katholicisme Hij was met veibaasd dat de paus aan de protestanten den toegang tot Rome verbood daar mets hen meer kon bevestigen in hun religie dan een bezoek aan die stad (fragment van een autobiografie V 14) Na 1660 nam de bezorgdheid voor verroomschmg in Boyle s kring steeds meer toe vooral nadat Jacobus II de regeering aanvaard had Vermakelijk zijn de bneven die de bisschop van Lincoln Thomas Barlow groot kenner der patristiek

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen