1942 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 78

64 m geslaagd deze werking op een afstand te verklaren als een bepaalden toestand van den wereld aether die veidei toch alles omvatte En de wereld-aether zelf leverde ook nog moeilijkheden op Men onderstelde dat de wereld-aether de absoluut rustende ruimte mat en dat dus een beweging ten opzichte van den wereld-aether een absolute bev>eging was El zijn toen pogingen gedaan om bewegingen ten opzichte van den aethei te registreeren Van fundamenteele beteekenis zijn de pioeven van Michelson en Morley m 1887 die hierop betrekking hebben De aarde beweegt zich om de zon met een snelheid van 30 km per sec De bewegingsrichting is m Juli juist tegengesteld aan die m Januari Wanneer wij de snelheden van ons laboratorium ten opzichte van den aether op twee tijdstippen met een tu<;schenruimte van zes maanden veigelijken dan bestaat er een verschil van 60 km per sec Dit moet van invloed zijn op het licht dat wij van de zon en de sterren ontvangen Michelson en Morley namen zeer nauwkeurige proeven Maar het verschil trad niet aan het licht De aarde scheen steeds ten opzichte van den aether m rust te zijn Maar dat is met te rijmen met een wereld-aether die de absolute ruimte meet De uitkomst van deze proeven was een bittere ontgoocheling voor de vereerders van de twee cosmologie Als deze eene pijler de wereld-aether ging bezwijken als hij geen maat meer kon zijn voor de absolute ruimte geen houvast voor de absolute beweging zou dan het geheele fraaie bouwwerk niet instorten'' En wat zou er van den absoluten tijd overblijven mdien de absolute ruimte het begaf' Het heeft na de beroemde proeven van Michelson en Morley nog ongeveer een kv. arteeuw geduurd voordat een nieuwe mechanica geschapen werd Deze danken wij aan Emstem Hij stelde de vraag of er in de redeneering d'e leidde tot het aannemen van het bestaan van een absolute ruimte niet ergens een zwakke stede was waar elementen geïnvolveerd waren die niet op zuivere waarneming berustten maar op traditie of op een willekeurige onderstelling Het IS de qroote genialiteit van Emstem die hem precies het punt deed aanwijzen waar dit inderdaad geschied is Namelijk daar waar het bestaan van den absoluten tijd werd ingevoerd Einstem bouwde een nieuwe mechanica op waarin de tijd geen absolute beteekenis meer heeft W I J kunnen niet meer spreken van het tijdsverloop tusscheii twee gebeurtenissen De tijd is een grootheid die alleen maar beteekenis heeft ten opzichte van een waarnemer Onafhankelijk van eenige meting geldt het begrip tijd niet De snelheid van den waarnemer heeft invloed op den gemeten tijd Al spoedig komt men dan tot het inzicht dat er ook geen absolute lengte bestaat De afmetingen van een voorwerp zijn afhankelijk van de snelheid van den waarnemer ten opzichte van het voorwerp Uitgaande van deze beginselen heeft Emstem een mechanica opgebouwd die alle waar-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen