1942 Extra aflevering Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 23

21 sicae, V , n) E n w a t de onnauwkeurigheid betreft als Bacon voor het s g van kwik 17 gevonden heeft, dan schrijft Boyle dit niet aan ,,gebrek aan oordeel of zorgvuldigheid", maar aan ,,gebrek aan nauwkeurige instrumenten" toe ( E x p S W , I 57) D a t zal wel waar zijn maar dan had Bacon voor betere instrumenten moeten zorgen, w a n t reeds de Arabieren gaven zeer nauwkeurige s g -tabellenl 1) Volgens Boyle heeft niemand zoozeer als Bacon 'natuur ^' ^'^ noodzakelijkheid ingezien van een natuurlijke historie een groote \ erzamelmg van waarnemingen uit de natuur en heeft ook niemand die zoozeer bevoiderd door voorschriften en voorbeelden In een geschrift over ,,the Usefulness of Experimental E s s a y s " geeft Boyle nu een aantal eenvoudige waarnemingen, die oorspronkelijk bedoeld zijn als een voortzetting van Bacon's ,,Natural H i s t o r y " of ,,Sylva S y l v a r u m " Hij spreekt den wensch uit, dat wie geen nieuwe experimenten kan doen zorgvuldig verschijnselen zal noteeren die zondei hulp daarvan kunnen worden w a a r g e n o m e n vooral die welke een bekende waarheid steunen of een groote dwaling w^eerleggen D e a a n d a c h t voor deze , in het oog vallende natuurverschijnselen" zal ons de eene helft van de natuurlijke historie geven, de , nieuwe experimenten" geven ons de andere helft ( P h Ess , I, 196) O m dit doel te bereiken had Boyle connecties met kooplieden zeelui en zendelingen over de geheeie wereld die hem hun waarnemingen mededeelden Evenmin als Bacon ziet Boyle echter m de natuurlijke historie het uiteindelijk doel Hij weet, dat het verstand de feiten beoordeelt en rangschikt en niet kan nalaten hun verklaring te zoeken Z o n d e r dat zou de wetenschap slechts een verzameling van losse gegevens zijn ,,Een dergelijke opschorting der redeneering zou een onmogelijkheid zijn' (Ph Ess , I, 194) Reeds de wensch om vooral die w a a r n e m i n gen te doen die een bekende waarheid steunen of een groote d w a ling weerleggen, houdt een klassificatie der verschijnselen m Zijn Dubhcatie , Experimenta et observationes physicae" bevat een aantal op zich zelf staande experimenten maar ook enkele die bijeen behooren dooi hun doel of onderwerp N a a r Bacon's voorbeeld (m de Sylva Sylvarum) noemt hij ze , experiments solitary" en , experiments m consort" Slechts ,,zijn traagheid om theorieën te vormen", verbiedt hem ze te methodiseeren (Experimenta et observationes physicae, V , 77) D e ,.General History of the A i r " (1692) is een werk dat geheel over één onderwerp gaat ( V , 108), eveneens zijn . N a t u r a l History of H u m a n Blood (1683) ( I V , 161) en zijn , N a t u ral Experimental History of Mineral W a t e r s " (1683) ( I V , 231)

^) Een tabel van Albiruni (omstreeks 1000) in Poqq Ann d Physik Reihe 4 Bd 17 J1859) p 352

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen