1942 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 68

54 vele Christenen de astrologie toegepast, toch a a n v a a r d d e n zij in den legel niet het volkomen gedeleimineeid zijn van het aaidsche leven door de bewegingen der hemellichamen Zij leeiden dat ook a a i d sche oorzaken van beteekenis zijn, zij wilden ruimte openhouden voor het ingrijpen van God en den wil van den mensch Al w a s er op sommige punten verschil van inzicht toch h a d d e n de Christenen geen bezwaar tegen de aanvaarding van de eerste cosmologie In zijn boeiend boek Dieu dans 1' Univers 1), een theologische dissertatie uit Straatsburg stelt Victor M o n o d het voor alsof de bezwaren die de Christelijke theologie had tegen de leer van Aristoteles de aanvaarding van een nieuwe cosmologie hebben voorbereid Ik geloof niet dat dit juist is Als men schrijvers leest uit de 16de en 17de eeuw en b v de documenten van het proces van Galilei bestudeert dan krijgt men den indruk dat de geleerden, zelfs nog m dien tijd in het algemeen met de wijsbegeerte van Aristoteles volkomen tevreden w a r e n E r zijn weleens moeilijkheden geweest In 1231 benoemde P a u s Gregorius IX een commissie van drie Panjsche hoogleeraren om de w e r k e n van Aristoteles te corrigeeren en te amendeeren M a a r de boeken van den Staginet behooren niet tot de soort, w a a r v a n men gemakkelijk een editio castigata maakt D e Parijzenaars zijn er niet m geslaagd hun opdracht te volvoeren Het schijnt, dat men in de Middeleeuwen de theologische bezwaren tegen de leer van Aristoteles van niet zoo groote beteekenis heeft geacht D e eerste cosmologie vertoont zich aan ons als een wereldtheorie van grootsche conceptie Zij beschreef de wereld als een sluitend geheel, dat m al zijn o n d e r d e d e n volmaakt functionneerde De aarde stond in het middelpunt der wereld D a t w a s h a a r natuurlijke plaats O o k de drie andere elementen, water, lucht en vuur, streefden ernaar hun natuurlijke plaats m te nemen D e hemellichamen bestonden uit een vijfde element aether H u n natuurlijke toestand w a s die van een eenparige cirkelbeweging Langs de opeenvolgende sferen bewogen zich de M a a n M e r c u n u s V e n u s de Z o n , M a r s Jupiter en Saturnus W a n n e e r zij niet zelf een cirkelbaan om de aarde beschreven, dan verplaatsten zij zich langs een epicykel, w a a r v a n het middelpunt een baan om het middelpunt der wereld beschreef Deze sferen werden omsloten door die van de vaste sterren Dit wereldbeeld bood een gepaste omlijsting voor de Christelijke wereldbeschouwing naar de opvattingen die men in de Middeleeuwen en m de 16de eeuw daarover had D e eerste cosmologie heeft echter plaats moeten maken voor een andere H e t oude stelsel faalde het eerst op het gebied der steirenk u n d e en wel bij de planetenbewegmg N a a r m a t e de waarnemingen ^)

Victor Monod Dieu dans 1 Umvers, Paris 1933

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen