1944-1945 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 71

67 aarde geschapen am te volmaken. W a t binnen de ordeningen van het ges,chapen geheel aan krachten en mogelijkheden lag besloten, moest nog worden ontsloten in het tijdsverloop. Het scheppende Woord, waardoor alles in 6 ,,dagen" is gemaakt, zwijgt geenszins na de voltooiing van dit werk. Het klinkt door tot aan het einde der tijden en draagt alle dingen door Zijn wijsheid en kracht. De voorzienige onderhouding wordt dan ook vanouds genoemd de creatio continua, het voortduren van het scheppingswerk. Maar deze term moet niet aldus worden verstaan, dat er bij het reeds geschapen geheel nieuwe dingen zouden komen, doch zoo, dat de Geest Gods nieuwe dingen in de verschijning doet treden binnen de geschapen wereldorde, waarin zij potentieel reeds besloten lagen. Niets in den geheelen kosmos is onttrokken aan de wijze voorzienigheid, waarmee God in Zijn plan alle gebeuren heeft gericht op het komende geheel, op de voltooiing van Zi^n Rijk. De schepselen zijn met hun functies alzijdig op elkaar ingesteld en afgestemd en werken tezamen in dienst van de instandhouding van bepaalde levensverbanden. Een ontzaglijke rijkdom van planmatige betrekkingen wordt van oogenblik tot oogenblik onderhouden tussphen allerlei soorten van schepselen in alle rijken der natuur en ook tusschcn de onderscheidene functies van ieder individueel schepsel. Alles wijst uit boven zichzelf en is gericht op een komend geheel, van waaruit de processen hun zin en besitemming ontvangen. In de huidige physica spreken de feiten voor een planmatigen samenhang der elementaire natuurprocessen. De physicus P l a n c k , in zijn bekende voordracht Religion und Naturwissenschaft sprekend over de elementaire bouwsteenen der materie, houdt het voor ,,ein unbezweifelbares Ergebnis der physikalischen Forschung, dass diese elementaren Bausteine des Weltgebaudes nicht in einzelnen Gruppen ohne Zusammenhang nebeneinander liegen, sondern dass sie samtlich nach einem Plan aneinandergefügt sind, oder mit anderen Worten, dass in allen Vorgangen der Natur eine unversale, uns bis zu einem gewissen Grad erkennbare Gesetzlichkeit herrscht" 5). Wondervol is volgens P l a n c k deze planmatige orde der natuur. Bijzonder duidelijk blijkt deze samenhang wel uit de formuleering van het beginsel der kleinste werking, waaraan de rang toekomt van een volkomen exacte natuurwet, ook in de nieuwste physica. ,,Was wir nun aber als das, allergrösste Wunder ansehen mussen, ist die Tatsache, dass die sachgemasseste Formulierung dieses Gesetzes bei jedem Unbefangenen den Eindruck erweckt, als ob die Natur von einem vernünftigen, zweckbewuss.ten Willen regiert würde" 6). P l a n c k geeft dan een voorbeeld ter verduidelijking. Wanneer een lichtstraal van de een of andere ster in het oog valt van een waarnemer, dan zal zijn baan, wanneer de ster niet precies loodrecht

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen