1944-1945 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 42

38 den primitief vallen beiden Sjamen, aangezien hij niet onderscheidt tusschen het geestelijk en natuurlijk leven. In onze denkvormen overgebracht zouden we kunnen zeggen : De primitieve mensch ziet in het totemdier zijn geestelijken vader, aangezien het de drager is van de krachten, die de voorvaderen bezeten hebben. Maar aangezien hij geestelijk en natuurlijk niet differentieert, is voor zijn besef tevens het totemdier het wezen waarvan hij afstamt. In dezelfde lijn hgt het feit, dat de leden van den stam zich als broeders en zusters beschouwen, zich voelen als leden van een groot gezin, waarvan het totemdier de vader is. (Men vergelijke ons ,.broeders en zusters in den Heere"). Bij al deze analyseerende beschouwingen bedenke men echter, dat de primitief andere denkvormen heeft als wij en zelfs in het geheel niet redeneert. De dingen zijn voor hem onmiddellijk gegeven. Beziet men de dingen, zooals ze gezien moeten worden, n.l. van het gezichtspunt van den primitieven mensch uit, dan kan men den kleinen Arpad rustig in het kippenhok laten. Dat een kind zich nu en dan identificeert met een dier, weet ieder uit ervaring. Ook in de kinderlijke psyche zijn de grenzen tusschen subject en object vaag en is het persoonlijkheidsbewnstzijn nog gering ontwikkeld. Het kind identificeert zich niet alleen met dieren, maar op zijn tijd ook met den melkboer en den glazenwasscher. Het geval van den kleinen Arpad beschouwen als ,,infantiel totemisme" kan men dan ook alleen doen als men het totemisme berooft van het karakter, dat het tot een religie maakt. De kippen en de haan hadden grooten indruk op Arpad gemaakt. Daar zal het pikken van de kip wellicht nog toe hebben bijgedragen. Arpad leeft zich in in het leven dezer dieren, hij gaat ze imiteeren en idealiseeren. Zijn kinderlijke psyche maakt het mogelijk, dat de wensch later ook haan te zijn hem niet onvervulbaar voorkomt. Wanneer hij wat ouder is wil hij melkboer of brandweerman worden! De vereering van Arpad voor het hoenderhok is echter geenszins religieus. Hij wil zich de krachten der vaderen niet toeëigenen. W a n neer hij danst bij het slachten der kippen is dit niet op één lijn te stellen met de vreugde, waarvan de primitieven bij het dooden van het totemdier blijk geven. Hoewel er naar het uiterlijk overeenstemming is, is de beteekenis voor het psychisch leven van degenen, die de handeling bijwonen een geheel andere. Arpad ondervindt waarschijnlijk lust, omdat deze daad zijn sadistische neigingen bevredigt. Voor de totemistische stam beteekent het feit iets geheel anders, zooals wij straks nader uiteen zullen zetten. Ook Werner is) wijst er op, dat men met analogieën zeer voorzichtig moet zijn, juist in verband met die dierimitatie. In de onderscheiden cultuurkringen heeft deze een geheel verschillende beteekenis. Deze beteekenis wordt door een cultuurkring bepaald. Zoo zien we dierimitatie door jagers gebruiken om het wild te besluipen. In de

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen