1944-1945 Orgaan van de Christelijke Vereeniging van Natuur- en Geneeskundigen in Nederland - pagina 54

50 oertijd, de omgekeerde wereld. De krachten worden vernieuwd en als het feest voorbij is, heerscht weer de gewone orde van eiken dag. Het leven gaat zijn eentonigen gang van gebod op gebod en regel op regel. Door het feest is de wereld opnieuw in gang gebracht; de heerschende ordening moet nu zorgen dat het uurwerk van de kosmische orde blijft loopen. Aan het eind gekomen van enkele critische beschouwingen over Freud's Totem und Tabu, moet ik constateeren, dat Freud zich bij het opstellen van zijn theorie over het totemisme te weinig rekenschap heeft gegeven van de primitieve mentaliteit. Hij heeft het geheel eigene van deze geestesgesteldheid onvoldoende gewaardeerd en daardoor zijn eigen Westersche ideeën in den primitieven mensch geprojecteerd. Het is juist wat Malinowski schrijft, die overigens veel waardeering toont voor de psychoanalytische wereldbeschouwing : ,,The primeval horde has been equipped with all the bias, maladjustments and ill-tempers of a middle-class European family, and then let loose in a prehistoric jungle to run riot in a most attractive but fantastic hypothesis" ^ i ) . Hoe verrassend Freud's theorie over het totemisme ook lijkt, bij nadere analyse kan zij zich niet handhaven tegenover de kritiek, die er van godsdienstphaenomenologische, ethnologische en ontwikkelingspsychologische zijde op uitgeoefend kan worden. De andere, hier naar voren gebrachte verklaringen' van de verschijnselen uit de wereld van het totemisme, zijn m.i. meer in overeenstemming met de gegevens, die de genoemde terreinen van wetenschap ons hebben opgeleverd. Freud's Totem und Tabu kan dan ook niet worden beschouwd als een geslaagde poging om den oorsprong der religie te verklaren. De religie is geen secundair verschijnsel, maar ,,die Religion ist für die menschliche Existenz konstitutiv" 32)

Augustus 1944.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen