Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 82

Rond een professorsbenoeming 70

vraagt hij immers, hebben we sedert R a n k e niet een steeds

meer verfijnde historisch-philologische wijze van werken in toe-

passing weten te brengen, die ons althans in zóóver in staat stelt

de waarheid te kennen, dat wij den graad van zekerheid van ons

oordeel, of de mate van onzekerheid daarvan, vrij zuiver aan

kunnen geven ? „Reine" geschiedwetenschap : hij acht haar in

geenen deele onmogelijk.

Dat V o n B e l o w , toen hij in de Vierteljahrschrift für

Sozial' und Wirtschaftsgeschichte (Dl. 19 (1926), bldz. 285) dezen

aanval afsloeg, niettegenstaande B r a n d i's noemen van den naam

van V o n R a n k e , tot geen enkele concessie aan diens stand-

punt bereid bleek : wie het hem euvel zou willen duiden, ik niet.

Daarvoor ligt er m. i. veel te veel waarheid in het argument, dat

de kern van zijn ripost uitmaakte: „Es gehort zu den grossen W i r -

kungen der philosophischen Vertiefung der Geschichtswissenschaft,

wie sie sich in der letzten Zeit vollzogen hat, dass man jene

Naïvetat (se. om aan een absolute historische objectiviteit te ge-

looven) aufgegeben hat". Metterdaad, zoo iets moest tegenwoordig

niet meer denkbaar zijn.

Voorzoover ik heb kunnen nagaan is met deze uitspraak van

den sinds overleden Freiburger historicus het debat toen gesloten.

Verzoening heeft het dus niet gebracht; alleen een wederzijds

markeeren van de posities. Is het daardoor onvruchtbaar geweest /

In geenen deele, dunkt me. In kwesties, die het fond onzer over-

tuiging raken, brengen betoogen nooit een oplossing: ,,was das

Herz nicht will, das lasst der Kopf nicht ein !" Iets van dien aard

was dus van meet af ook niet te verwachten. Maar niettemin is het

niet van beteekenis ontbloot geweest, dit verschil. Doet het ons

zien hoe de problemen betreffende universiteit en wetenschap

semper ubique dezelfde zijn, het toont ons tevens hoe het stand-

punt, dat ten deze de Vrije Universiteit nu sedert vijftig jaar

heeft ingenomen, nog heden door mannen, wier namen in de be-

trokken vragen een klank van even zuiver timbre hebben als die

van wie ook in Europa, wordt gedeeld. W a t nog te meer van ge-

wicht is omdat K a r l B r a n d i ' s standpunt ook nog steeds

wordt ingenomen; zich — merkwaardiger wijze weer om dat

jaar 1925 — ook bij voorbeeld nog ten onzent heeft vertoond.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen