Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 81

69 Rond een professorsbenoeming

reahseering der universiteits-idee, m.a.w. zooals die vijf-en-veertig

jaar van te voren hier te lande ook werd gezocht, n.1. door de

stichters van de Vrije Universiteit!

Doch niet alleen in verband met een leerstoel te Hannover gaf

de „Weltanschauungsprofessur" in 1925 bij onze Oostelijke buren

tot debat aanleiding. Ter zelfder tijd kwam zij — hoewel dan ten

opzichte van een bepaald vak — ook in het algemeen in het geding.

Twee van Duitschlands beste geschiedkundigen, G e o r g v o n

B e l o w en K a r l B r a n d i , hebben er immers het zwaard in

datzelfde 1925 om gekruist in verband met de kwestie van de

objectiviteit van den historicus.

De vraag naar die objectiviteit was in deze primair. V o n

B e l o w , die haar in 1916, in zijn Die deutsche Geschichtsschrei'

bung von den Befreiungskriegen bis zu unseren Tagen, ter sprake

bracht, achtte ze slechts zeer betrekkelijk. Tot een „leidlich"

objectief oordeel kon de onderzoeker van het verleden z. i. komen.

Maar meer ook niet. Overigens moest het feit van diens subjectivi-

teit naar zijn meening niets minder dan „in vollem Mass" worden

erkend. Doch dan komt het op het punt, dat onze belangstelling

heeft. Met verwijzing naar die subjectiviteit heeft men voor het

universitaire onderwijs meermalen „schlechthin parallele Profes-

suren für die verschiedenen Facher je nach den weltanschaulichen

Systemen" verlangd. Welnu, een ,,kern der Berechtigung" is aan

dien eisch zeker niet te ontzeggen. Er zijn natuurlijk grenzen voor

de verwerkelijking dezer gedachte. Maar in zich zelf heeft ze veel

vóór zich. Al was het alleen maar dit eene, dat zulke „parallele Lehr-

stellen die wünschenswerte sachlichc Vielseitigkeit der wissenschaft-

lichen Betatigung und des Unterrichts" kunnen waarborgen i ) .

De kracht, waarmee K a r l B r a n d i , in een recensie van den

tweeden druk van v o n B e l o w s boek, in de Göttinger gelehrte

Anzeigen (aid. jrg. 1925 bldz.323), tegen deze opvatting in ver-

zet kwam, was niet gering. Is dit geen „fast ungehemmter Subjek-

tivismus"? En klinkt nu werkelijk zóó het laatste woord onzer

wetenschap? Voor hem hangt het resultaat van een onderzoek uit-

sluitend af van de methode, die erbij toegepast wordt: iemands

wereldbeschouwing speelt daarbij in 't geheel geen rol. Hebben wij.

1) A.W. (2e dr. 1925) blda. 119.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen