Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 230

I^^wi^w

Rousseau en het Calvinisme 218

En in het huis van zijn vader werd hij opgevoed door zijn tantes.

Toen hij tien jaar oud was, moest zijn vader uit Geneve verhuizen

vanwege een straatschandaal waarbij hij betrokken was. Zijn tante

zond hem toen naar den predikant van Bossey, L a m b e r c i e r .

Hier was hij van 1722 tot 1724. In laatstgenoemd jaar ging hij

naar Geneve terug en kwam daar in dienst van een griffier die

hem spoedig wegzond, en daarna bij een graveur, waar hij onge-

twijfeld slecht behandeld werd, maar dien hij ook allerlei moeite

gaf door zijn eigenaardige wijze van optreden. De jonge J c a n

J a c q u e s snoepte en stal en loog. Na een vrij ernstig conflict

kreeg hij een pak slaag waardoor hij zich geradbraakt voelde en

toen hij, na de stad ontvlucht te zijn des avonds terugkeerde en de

poort gesloten vond, ging hij weg, de wijde wereld in (1728) ; hij

was toen 16 jaar, en op dezen leeftijd gaat hij ook over tot

de Roomsche Kerk, en begint zijn leven met F r a n ^ o i s e

L o u i s e d e l a T o u r , M a d a m e d e W a r e n s. Hier

eindigt dus het terrein van ons onderzoek.

Hoc is nu de kleine R o u s s e a u opgevoed ?

Zelf vertelt hij, dat hij als kind reeds, toen hij ternauwernood

kon lezen, hcele avonden en nachten met zijn vader doorbracht in

prikkelende romanlectuur i ) . Ook zegt hij, dat hij zonder systeem

in vrijwel onbeperkte vrijheid werd opgevoed. Gelijk we boven

reeds zagen, las hij T a c i t u s , P 1 u t a r c h u s en G r o t i u s.

Zelf bekent hij, dat hij niets van wat hij las begreep. Maar als zij

samen den nacht doorbrachten, zijn vader en hij, bij dergelijke

lectuur, dan kreeg hij grillige en avontuurlijke opvattingen van

het leven, waarvan ervaring en nadenken hem nooit hebben kunnen

bevrijden.

Een kind dat zoo wordt behandeld, moet het wel met zijn

zenuwen te kwaad krijgen. Voeg daarbij een ongetwijfeld aan-

wezigen erfelijken inslag naar de emotionaliteit en de ongeremdheid,

en het verwondert ons niet, dat na tien jaar opvoeding door den

vader dit kind een halve wilde geworden is zonder remmen. Bij

L a m b e r c i e r schreeuwt hij het uit van plezier als hij het ge-

zaaide zaad ziet opkomen, maar openbaart hij tegelijkertijd iets

grof zinnelijks dat hem hier voert tot dingen die voor zijn

) Conf. VIII, 24. cf. ook: V i n c e n t C l a a s s e n , J. J. Rousseau, 5 sqq.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen