Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 91

79 De grondvorm

het naamwoord een overeenkomstig werkwoord te vinden is, daar

verzet niet de grammatica, maar veeleer de smaak der taal zich tegen

de verbinding, die als flauw wordt beseft. Met deze verwerping

van de eerste vereenvoudiging geeft de taal blijk van haar voorkeur

yoor den opzichtigeren eenheidsvorm S P. Verbindingen van het

type S P ( = S) zijn flauw, omdat P tegen S niet genoeg afsteekt, de

eenheid in re^en regent laat leeg, omdat van het praedicaat meer

verwacht wordt dan simpele herhaling van het subject. Voert nu een

eerste vereenvoudiging van den aanzienlijkeren vorm S P reeds bui-

ten gangbaar taalgebruik en zijn standaard van smaak, een tweede

ontlediging vervreemdt haar product nog verder van wat als levende

verbinding wordt aanvaard en teruggegeven. In de tot S S ( = P )

herleide verbinding S P is het vormverschil van S en S dat overbleef

nog een uitwendigheid, die het bijeenhooren van S en S voorstelt,

alsof dit niet buiten die uitwendige aanduiding kon. Valt nu ook dit

verschil en blijft het naast elkaar van S en S, zoo onderscheidt zich

deze eenvoudigste vorm ten opzichte van zijn voorlooper evenzoo

als deze van den vorm S P, waarvan werd uitgegaan. SS als S en

deze nog eens, is nog lediger van beteekenis dan S waaraan wordt

toegevoegd S in praedicaatvorm. De smaak verwerpt SS ( = P ) als

flauw. S S als erger, voorzoover het laatste als S en deze herhaald

wordt opgevat. Dit laatste doet het taalgevoel, gewend aan de opzich-

tige verschillen tusschen S en P en daardoor S S eer verstaand als S,

die zijn complement niet vindt en in plaats daarvan zichzelf, een S

die door de subjectiviteit van den spreker, zijn stotteren of aarzeling

wordt afgehouden van zijn aanvulling dan als S, die ia een tweede,

ook S, bewaard en opgenomen wordt. De tweede S als dezelfde

opvatten is de verbinding van zin ontledigen. De tweede S als

andere opvatten is in S S het soberste symbool zien van twee-

eenheid, die het eerst gestelde in het volgende, wat dit ook zij, be-

waart. Daarom komt in S-die-zich-herhaalt, zuiverder nog dan in

S S ( = P ) , uit, wat de grondvorm van twee-eenheid is : het na zich

zelf bestendigde eene, van zich onderscheiden door het onderscheid

van foor en na ; het in het volgende bewaarde zelfde, twee niet op

grond van op zichzelf onderscheiden van iets anders zijn, maar

doordat de tijd er over heen gaat en het bewaard blijft.

Na dubbele herleiding heeft de grondvorm nog slechts twee

bepaaldheden : S en het onderscheid van S en S. Opheffing van S

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen