Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 17

5 „Dewelke de Kerk wel lezen kan"

andere soortgelijke brengen ons naar den strijd, die in de oude

kerk over de canoniciteit van de boeken van het Nieuwe Testa-

ment is gevoerd. Daar treffen we deze zegswijzen aan. Wij geven

enkele bewijzen. Er dient echter een kleine opmerking ter inleiding

aan vooraf te gaan. Wij gaan niet mede met de theorie van

Th. Zahn, die oordeelt, dat voorlezen in de kerk de voornaamste

factor is geweest, die er toe leidde bepaalde boeken voor canoniek

te houden, maar wij stemmen wel toe, dat dit één der factoren is ge-

weest, die, van de menschelijke zijde bezien, van groote beteekenis

was, voor de beshssing, of van een bepaald boek al dan niet

beleden zou worden, dat het deel uitmaakte van den canon.

Het is hier niet de plaats om over dit punt in den breede te

handelen ') en we moeten ons bepalen tot de opmerking, dat

A t h a n a s i u s in zijn bekenden feestbricf van 367 uitdrukkelijk

xavovL^ófieva en avayivwoxófxeva onderscheidt. Daar blijkt echter

tegelijkertijd uit, dat die twee verwant zijn. En wat we hier be-

wijzen willen, is dit: de uitdrukking lezen in de kerk beteekent bij

de kerkvaders niet, dat de leden der kerk sommige boeken thuis

wel konden lezen, maar beteekent juist, dat bepaalde boeken openlijk

in de kerk mochten worden voorgelezen of althans werden voor-

gelezen. Ik geef uitsluitend plaatsen, die duidelijk laten zien, dat

de schrijver handelt over openlijk voorlezen in de kerk. Waarbij

men zich moet herinneren, dat de leden der gemeente slechts

zelden Bijbelhandschriften thuis konden hebben, zoodat het lezen

in de kerk de weg was, waarlangs men met den inhoud der

Schrift bekend werd.

Tertullianus, Adv. M a r e , 4, 5 : Videamus . . quid legant Philip-

penses, Thessalonicenses, Ephesii. Idem, De praescr., 36 : Apud

quas ipsae authenticae litterae eorum (se. apostolorum) recitantur.

Eusebius, Hist. Eccles., 4, 23, 1 1 : 'Ev amfj öè xavtrj xa\ xfjg

KXijjusvrog jTQog KoQivêtovs juéjuvfjxai (n.l.Dionysius van Korinthe

in zijn brief aan de Romeinen) èmoTÓXrjg, èrjXv avéxaêsv s^

agxaiov ê'ovg ênl xfjg êxHXrjoiag XYJV avayvcoaiv avxrjg noieïa'ai' Xéyei

yovv „xfjv arffiBQOV ovv JiVQiaxrjv ayiav fifXÉQav dir]ydyo/nev, êv fj

avsyvü)/uev v/xcbv xriv ênioxóXf]v, tjv ë^ojuev aei noxe dvayivcóaxovxsg

vov{^sxeïaai, óg xal x^v TtQoxégav rijxlv èia KXtjjusvxog yQacpéïaav."

') Zie mijn Kanon en Tekst v. h, N. T., Baarn, 1916, bl. 17 vlg.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen