Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 302

Psychosen bij debilitas mentis 290

natuurlijk allerminst voor het godsdienstig leven. Het is van belang,

hier duidelijk te onderscheiden tusschen het wezen van de geeste-

lijke beleving en de toevallig empirische gegevens, of anders uitge-

drukt tusschen den inhoud van den waan en zijn structuur. Dat het

godsdienstig leven meer dan eenige andere geestelijke inhoud in het

leven van een zwakzinnige tot spanning en psychomotore ontlading

aanleiding kan geven, zal niemand, die het met den godsdienst

ernstig meent, bevreemden. Dat voorts een zwakzinnige met zijn

neiging tot kosmische belevingen in zijn waan religieuze ervaringen

en primitieve constructies daaromtrent heeft, kan ook in verband

met het bovenstaande niet verwonderen. Hier is het dan ook de

taak van den Christen-psychiater, na te gaan, wat in de belevingen

echt en wat onecht is. Dit zal in ieder individueel geval afzonderlijk

moeten worden onderzocht. Zoo vormen de belevingsinhouden bij

de katathyme waanvorming in de debiliteitspsychosen één van de

moeilijkste en steeds weer met den geestelijk-verzorger te bespreken

gebieden in het leven der psychose-lijders, juist omdat hier eener-

zijds de oligoprenie als pathogenetisch moment werkt, anderzijds de

zwakzinnige voor ons — ook in zijn psychose — een in zich zelf

gesloten persoon blijft, waarin de geestelijke werkzaamheid haar

wezenlijke waarde behoudt en navoelbaar i s ^ ) .

Zoo kunnen we dus bij oligophrenen verschillende vormen van

waanontwikkeling verwachten: paranoid tengevolge van het insuffi-

cientie-besef, hypochondrisch in verband met het overheerschen van

de vitale gevoelens en het ,,Körperschema", kosmisch tengevolge

van de primitieve structuur. En voorts, overeenkomstig den inhoud

van den waan, hallucinatoire belevingen, welke juist bij een behoefte

naar zintuigelijke concretiseering van de beleving structureel in de

hand wordt gewerkt.

Tenslotte iets over de psychomotore symptomen. — Uit de

kliniek der debiliteitspsychosen bleek, dat bij de waanvorming en

de hallucinatoire belevingen, hetzij dat ze gepaard gaan met een

angstige of toornige gemoedsstemming, hetzij dat andere affectvolle

ervaringen het emotioneele leven voeden, altijd de psychomotore

^) Dit geldt evenzoo voor andere psychosen, maar m.i. speciaal voor de

debiliteitspsychosen, de degeneratiepsychosen en sommige symptomatische

psychosen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen