Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 249

237 der rechtswetenschap in het licht der Wetsidee

rechtskring behoort, de goddelijke beginselen zelve onafhankelijk

zijn van de historische ontwikkeling, dan wel of ze op het substraat

dezer historische ontwikkeling een dynamisch karakter vertoonen.

Daarmede is de vroeger geformuleerde vraag: „Hoe staat de Rationalistisch

Calvinistische rechtswetenschap tegenover het natuurrecht in het „utaarrechtelijke

licht onzer wetsidee gepreciseerd. Het „Natuurrecht" is een complex theorieën.

van onderling zeer uiteenloopende rechtsbeschouwingen, die een

tijdvak van meer dan 2000 jaren overspannen. Het karakter en de

zin der natuurrechtsleer is zelve geheel afhankelijk van de achter-

liggende wetsidee. Het Aristotelisch-thomistisch natuurrecht is

anders gebouwd dan het nominalistisch natuurrecht der laat-middel-

eeuwen; het humanistisch-rationalistisch natuurrecht sinds Grotius

bezit een geheel ander methodisch en „weltanschaulich" karakter

dan het antieke en middeleeuwsch natuurrecht,

Intusschen was de natuurrechtsleer, gelijk ze tot het optreden der

historische school de rechtswetenschap beheerschte, ondanks al haar

onderlinge differentieering overwegend geworteld in een wetsidee,

welke in de redc-souvereiniteit haar uitgangspunt kiest. Zulks had

gewichtige consequenties voor de opvatting van het karakter van het

natuurrecht.

Het natuurrecht werd een star geheel van materieel logische

principia, die als zoodanig met de historische ontwikkeling niets

van doen hebben.

Zoo ontstond dat noodlottig en innerlijk tegenstrijdig dualisme

tusschen een onveranderlijk, in de rede gegrond natuurrecht en een

toevallig, willekeurig, tot coclo veranderlijk positief recht.

Het natuurrecht vervulde sinds de opkomst van het humanisme

de rol van een zelfgenoegzaam zelfstandig normensysteem, dat door

de rede zelf was gepositiveerd langs den weg der logische deduc-

tie, terwijl het positieve recht zelf niet in inderdaad materieele,

zin-volle rechtsbeginselen, maar in een formeele, iedere willekeur

legitimeerende delegatienorm werd gefundeerd, nl. in het abstracte

„pacta sunt servanda".

Zoo werd practisch gesproken het natuurrecht een uitwendige

grens voor de willekeur der rechtsvormers.

In het Aristotelisch-thomistisch natuurrecht is de naturalis ratio

althans gevat als objectieve logos, die in den kosmischen samenhang

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen