Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 92

De eenheid der syntaxis 80

als zich-onderscheidend van een willekeurig andere doet het onder-

scheid van foor en na als vorm van den grondvorm overblijven ;

de grondvorm der syntactische verbinding steunt op den tijd als

onderscheid van voor en na ; de tijd, als voor en na van pure onbe-

paaldheid, is de grond van den grondvorm. Maar de tijd is niet de

syntactische grondvorm zelf: hij verleent aan deze huisvesting.

Dat wat S in S P en S S telkens is, is iets anders dan f oor of na:

de taal brengt iets in den tijd mee, waardoor ze met den tijd niet

samenvalt en niet zoo leeg is als de tijd. Het beëindigde spreken

gaat in den tijd over of wordt daardoor opgevolgd ; het beginnende

verlaat den tijd, het onderbrokene is, als afgebroken en voortgezet,

nog iets anders dan zuiver verloop van tijd ; pauze is verbinding

van met taal gevulde tijden.

Is S-herhaald, als door vereenvoudiging uit S P gewonnen, ook

afgeleide vorm daarvan, waarin eenige onderscheidingen zijn komen

weg te vallen, hoe kan dit afgeleide dan grondvorm, óók van S P

zijn ? Slechts, indien voorop staat, dat de gestalte van den grond

niet rijker hoeft te zijn, dan wat uit den grond voortkomt. De grond

van het menigvuldige is het ééne. Toegepast op de t a a l : de bonte

verscheidenheid van het verneembare (hoor- en zichtbare) open-

baart haar grond in de eenheid, die ze in het kennen heeft. Tegen-

over het verneembare en onderscheidbare is de grond het onzicht-

bare zonder gestalte. Het menigvuldige heeft het eene, het eene het

niets tot grond. Hiermee strookt, dat het grondigere in de minder-

heid is naar zijn verschijning, ook in de t a a l : de S P-vorm is de

heerschende, S S ( = P) wordt weggedrongen, S S geldt als krank-

heid, enkele opvolging van yoor en na als leegte.

B. Typen van verbinding.

a. Substantief - j - substantief.

In het Grieksch verbinden zich substantief en substantief in de

minderheid der gevallen in denzelfden naamval: SiXoxog déonoiva^

dvrjQ QrjxÓQ; ook hier ontvliedt de taal verbinding van het gelijke

tot eenheid en verkiest zij verbinding van het gelijksoortige met zoo

groot mogelijk onderscheid in de verbonden bestanddeelen. Sub-

stantief en substantief zijn tot twee-eenheid verbonden beide onder-

hevig aan de wetten van hun soort; binnen die soortelijke wetten be-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen