Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 221

209 Rousseau en het Calvinisme

and seine W e r k e " i ) , gaf bij een vergelijking van C a l v i j n en

R o u s s e a u zooveel parallellen en analogiën tusschen die twee.

dat sterk de gedachte naar voren gebracht werd, dat we toch wel

den laatste uit den eerste moeten verklaren.

Van andere zijde werd het vraagstuk aangevat door de litteratuur-

historici. F a q u e t in zijn „Dix-huitiéme siècle" 2) wijst op den

sterken invloed, dien de Calvinistische vaderstad op R o u s s e a u

heeft uitgeoefend, en P h i l i p p e G o d e t komt in zijn ,,Histoire

littéraire de la Suisse frangaise" 3) tot de conclusie, dat de groote

originaliteit van R o u s s e a u deze is, dat hij, ofschoon hij proza

schrijft, toch de groote fransche dichter van het protestantisme is.

„Avec l'horloger de Geneve, enfant du refuge, Ie principe de la

Réforme, violemment extirpé de France, rentre triomphant dans Ia

littérature francaise: Rousseau, c'est Ie protestantisme exilé repre-

nant possession de sa patrie." 4)

T e x t e in zijn „J. J. Rousseau et les origines.du cosmopolitisme

littéraire" 5) zegt, dat in R o u s s e a u een puriteinsche trek te

vinden is. Dit puritanisme zou hij in Geneve gevonden hebben, waai

deze levenshouding uit Engeland zou zijn geïmporteerd.

En hoewel J u l e s L e m a i t r e 6) er op wijst, dat er toch ook

roomsch-katholieke trekken in R o u s s e a u naar voren treden,

„que sa sensibilité même est plütot catholique", betoogt weer

A r t h u r C h u q u e t ^ ) , dat zijn opvoeding veel meer een protes-

tantsch burgerlijken puriteinschen oorsprong verraadt.

Ook in de Calvijn-litteratuur wordt af en toe de lijn van

C a 1V ij n naar R o u s s e a u getrokken. Niemand minder dan

D o u m e r g u c , de groote Calvijn-kenner, meent dat de moderne

vrijheden voor welker ontwikkeling R o u s s e a u zooveel heeft

bijgedragen in principe, toch eigenlijk calvinistisch van aard zijn.

i) Leipzig. 1863, (3 din).

2) Paris, 1890.

3) 2e dr. NeuchStel, 1895.

*) a. w. pag. 280 sqq.

«) Paris, 1895.

*) In zijn J. J. Rousseau, Paris. (z. j.)

'') J. J. R o u s s e a u . Paris, 1893.

W. B. H

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen