Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 190

Het nominalisme van Zeno den Stoïcijn 178

niet verborgen te houden; ze verkondigden hun meeningen in 't

openbaar en verkregen grooten aanhang. Nu vloeien wel is waar

de bronnen, uit welke men hun theorie kan leeren kennen, niet

rijk. Maar ook dat is niet het hoofdbezwaar: er zijn immers wijs-

geeren van wie ons heel wat minder is overgeleverd en wier

gedachtengang we toch vrij gemakkelijk kunnen volgen. De moei-

lijkheden liggen veeleer in den aard dezer bronnen: voor de

kennis omtrent Z e n o c.s. moet men bijna steeds terecht komen

bij hun tegenstanders, zoowel dogmatici — Platonici, Aristoteleci

en Epicureeërs — als sceptici. Dit nu bracht twee bezwaren met

zich. Het eerste, hoewel belangrijk, was van formeelen a a r d :

men moest heel wat lectuur doorwerken die weinig met de oude

Stoa te maken had om hier en daar iets omtrent haar op te

diepen. Geen wonder dat sommigen, o.a. B o n h o f f e r , een weg

kozen, die korter scheen: ze stelden eerst een onderzoek in naar

de jongere Stoa en reconstrueerden vervolgens met behulp van

het gevonden resultaat de theorie der oudere school. Doch ze

vergaten daarbij, dat S e n e c a , E p i c t e t u s en M a r c u s A u r e l i u s

leefden na de opkomst van het eclecticisme en het oorspronkelijke

dus van hieruit onmogelijk viel te reconstrueeren. Z o o restte toch

niet anders dan de omslachtige weg der verzameling van de oudere

getuigen, op welken vooral J. v o n A r n i m z'n sporen heeft ver-

diend. Sinds de verschijning van z'n werk Stoicorum veterum

fragmenta') was 't onderzoek heel wat minder tijdroovend; de

mooie monographic van B r é h i e r over Chrysippus ^) was zonder

v o n A r n i m ' s werk wel niet mogelijk geweest. En nu M. A d l e r

het in 1924 door z'n indices^) completeerde is 't naslaan van

verschillende citaten al weer wat vergemakkelijkt.

Werden zoo de formeele moeilijkheden steeds meer uit den

weg geruimd, de materieele werden juist daardoor aanvankelijk

grooter: men was nu eenmaal aan de resultaten der reconstructies

van uit de jongere Stoa gewend, al waren die dan wel eens ver-

kregen door een „interpretatie" van sommige citaten die achteraf

') Stoicorum Veterum Fragmenta coUegit J o a n n e s a b A r n i m , Lipsiae in

aedlbus B. Q. Teubneri II en III, 1903 en I, 1905 (voortaan geciteerd als S. V . F.).

2) É m i l e B r é h i e r , Chrysippe, Paris, F. Alcan, 1910 (voortaan geciteerd als

B r é h i e r I).

') Z e verschenen als volumen IV der S. V . F., eveneens bij Teubner.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen