Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 232

If

Rousseau en het Calvinisme 220

geleerd, de nachtelijke straatspectakels van zijn vader vrij vanzelf-

sprekend te vinden.

Zien we dus op welke wijze R o u s s e a u werd opgevoed, dan

hebben we geen enkele reden om te zeggen, dat het Calvinisme een

stempel op hem moet hebben gedrukt.

En nu onze laatste vraag : hoe was speciaal in de keerpunten

van zijn jeugd, omstreeks het 6e a 7e levensjaar en omstreeks het

12e tot 14e levensjaar, de invloed die op het leven van R o u s -

s e a u werd uitgeoefend ?

Omstreeks zijn 6e a 7e jaar leerde R o u s s e a u lezen. Zijn

vader maakte onmiddellijk daarvan gebruik om met het kind des

nachts romantische verhalen door te nemen. De vader had klaar-

blijkelijk niet geleerd door het feit dat zijn oudste zoon het ouderlijk

huis had verlaten om nimmer terug te keeren. Die oudste zoon was

dus blijkbaar ook al iemand met een avontuurlijken geest en een

ongeremde houding.

Merkwaardig is, dat R o u s s e a u juist steeds over deze periode

spreekt en ook telkens vertelt van de spanningen die hij op 6 a

7-jarigen leeftijd doorleefde bij het lezen van zijn lievelingsschrij-

vers 1). Indien er iets geschikt is om het gemoedsleven van een

kind permanent in de war te brengen, dan is het dit, dat men het

kind, juist dan wanneer het begint oog te krijgen voor de realiteiten

in de buitenwereld eenerzijds een scheef beeld geeft van het leven

en anderzijds, vooral wanneer het reeds emotioneel is, telkens

groote aandoeningen en spanningen laat doorleven.

En dat geschiedde bij R o u s s e a u , en dan zelfs zoo, dat de

voor het kind altijd geheimzinnige nacht niet gebruikt werd voor

den slaap, maar voor het doorleven van het mysterie met den vader.

Nu komen tusschen het 10e en 12e jaar wel de maanden bij

L a m b e r c i e r maar we moeten niet vergeten, dat we in de

notulen van den kerkeraad van Geneve niet den indruk krijgen, dat

L a m b e r c i e r een buitengewoon ijverig mensch was. Zou de

jonge J e a n J a c q u e s , die het na zijn verblijf bij dezen predi-

kant nergens meer kon uithouden, wegens zijn ongezeggelijkheid

en zijn ongedisciphneerdheid, misschien daarom ook het zoo goed

bij L a m b e r c i e r hebben gevonden ?

^) cf. de boven aangehaalde uitspraken uit zijn Conf.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen