Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 264

De structuur der rechtsbeginselen en de methode 252

In de rechtsidee daarentegen vat de bovenbedoelde zin-synthesia

de generale zinstructuur van den rechtskring „in expansieve" of

„verdiepte functie" d.w.z. in benadering van den zin van moraal- en

geloofskring.

In de „rechtsidee" wordt het recht gevat als „gerechtigheid".

De idee is ge- Deze onderscheiding van „begrip" en „idee" ontmoeten we bij de

richt op de zin-

totaliteit en wijst zin-synthetische omvatting van den zin van iederen wetskring. Zoo

daarmede heen kunnen we onderscheiden begrip en idee van het getal i ) , van de

naar de religi-

euze zin-volheid ruimte, van de beweging, van den organischen levenszin, van den

boven de kosmi- psychischen gevoeligen bewustzijnszin, van den logischen, den

sche tijdgrens.

historischen, den socialen zin, den taaizin, den aesthetischen zin, den

economischen, juridischen, moreelen en pistischen zin. De idee is

steeds gericht op de zin-totaliteit en wijst daarmede boven de tijde-

lijke werkelijkheid uit naar de boventijdelijke rehgieuze zin-volheid.

Het ..rechtsbegrip" onderstelt een eigen normatieve zin-volle wet-

matigheid van den rechtskring, evenzeer als het getalsbegrip een

eigen wetmatigheid der getallen, het ruimtebegrip een eigen wet-

matigheid der ruimtefiguren, het bewegingsbegrip een eigen wetma-

tigheid der bewegingsfuncties onderstelt.

Daarom beteekent het positivisme in iedere gedaante, ook in die

van het moderne „critisch positivisme", een zin-verstoring van het

rechtsbegrip, daar het de eigen zinwctmatigheid des positieven

rechts loochent en alleen een abstract-Zog-tscfte wetmatigheid aan-

vaardt. Ondanks alle dwaling ten aanzien van de zin-structuur der

rechtsbeginselen, blijft het de onvergankelijke verdienste van de

materieele natuurrechtstheorie aller tijden, dat zij begrepen heeft,

dat de mogelijkheid inderdaad rechtswetenschap te drijven, afhan-

kelijk is van de gelding van een boven alle wetgeverswillekeur ver-

heven materieele wetmatigheid van het recht.

^) Naar zijn begrip is het getal discreet-quantitaiief. N a a r zijn idee kan het

getal in zijn verdiepte zinfunctie van het oneindige en het differentiaal den zin

resp. van de continue ruimte en van de beweging benaderen. De 0ee van het

getal heeft echter daarboven zooveel zin-dimensies als er wetskringen in de

kosmische orde op den getalskring volgen ! Vanuit dit gezichtspunt kan ook

aan S p e n g 1 e r's historische duiding van het getalsbegrrp recht geschieden.

De getalszin heeft inderdaad een historischen anticipatiesfeer, welke in de logische

anticipatiesfeer is gefundeerd. Tegelijk blijkt echter bij S p e n g 1 e r luce clarius

de verabsoluteering van dezen anticipatiesfeer, waardoor het getalsbegrip zelve

in relativistisch-historistischen trant ontbonden wordt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen