Wetenschappelijke bijdragen aangeboden door hoogleraren der Vrije Universiteit ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan - pagina 239

227 der rechtswetenschap in het licht der Wetsidee

Het positieve recht is weder tot probleem gemaakt en dit kan nim-

mer zonder dat men boven het positieve recht uitgaat en daarmede

implicite de grondstelling van het positivisme prijsgeeft. K e 1 s e n

zelf, die aan de rechtswetenschap tot taak stelt het materiaal van

het positieve recht met uitschakeling van alle „ethisch-politische"

waardeeringsoordeelen over zijn inhoud als een systeem van formeel-

logische oordeelen te begrijpen, gaat uit van een niet-positief-rechtc-

lijke grond-, of oorsprongsnorm als hoogste geldingsbron van het

positieve recht. Het is de rechtswetenschap, die deze oorsprongs-

norm als hypothese der rechtservaring stelt.

Voor een absolutistische rechtsorde b.v. zou deze oorsprongs-

norm luiden: Er behoort dwang te worden geoefend onder alle voor-

waarden, die de monarch beveelt. Vanuit dit, gelijk K e 1 s e n zelf

toegeeft (transcendentaal-logisch) natuurrechtelijk grondbeginsel

zou nu het positieve recht als een tegenspraakloos functioneel sy-

steem van logische delegatienormen moeten worden geduid.

Zoo is dit critisch positivisme natuurrechtelijk geworden, maar Het nataurrech-

het is een natuurrechtelijk systeem van zuiver formeel-loqisch ka- '^'Ü^ karakter

rakter, dat zich ten scherpste stelt tegen de binding van het positie- positivisme.

ve recht aan wezenlijke materieele rechtsbeginselen, het is een na-

tuurrechtelijk positivisme, dat tegen ieder materieel natuurrecht in

de wetenschap een onverzoenlijken strijd aanbindt.

Intusschen, hoe groot momenteel nog de invloed der critisch-

positivistische richting moge zijn, wanneer niet alle voorteckenen

bedriegen, neigt zijn zon reeds ten ondergang. Gelijk de Marburger-

richting in de Neo-Kantiaansche wijsbegeerte, waaraan de norm-

logische rechtsschool georiënteerd is, reeds een merkbaren overgang

naar de materieel-idealistische wijsbegeerte gemaakt heeft en haar

oorspronkelijke formalistische gedachtengang nauwelijks meer in-

vloed bezit, zoo vermeerderen zich de teekenen aan den rechtswijs-

geerigen horizont, die een herleving van de materieele natuurrechts-

idee aankondigen.

Aan K e 1 s e n zelf is deze kentering, die door de geestelijke re-

volutie van den wereldoorlog stormachtig bespoedigd is, niet ont-

gaan.

In een van zijn jongste geschriften: Die philosophischen Grundla-

gen der Naturrechtslehre und des Rechtspositivismus (1928) erkent

hij, dat de tegenwoordige geestelijke situatie voor het critisch rechts-

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen